Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

De intelligentie van de natuur...

6 juni 2019

Er zweeft van alles door de lucht. Het eerste waar je dan aan denkt, zijn vogels, vlinders of wellicht zelfs een vleermuis. Nog kleiner zijn het de parasolzaden van een paardenbloem of kleine diertjes zoals muggen, bijen of rupsen. Okay, die rupsjes zweven niet helemaal vrij door de lucht, ze hangen aan een dun draadje. Zoals je ook in de zweefmolen hangt. Zwevend in de wind. Verschil is dat de rups het draadje zelf maakt en dat het bittere noodzaak is. Waarschijnlijk werd de rups achterna gezeten door een vogel en heeft ie zich van het blad laten vallen of verplaatst hij zich zo naar een andere plek. Bijvoorbeeld naar de grond om er zich te verpoppen. De meeste rupsen die zo aan een draadje hangen zijn bladrollers. En hoe herken je een bladroller? Juist, die rolt het blad op. Maar zoveel bladrollers, zoveel manieren om het blad op te rollen. Sommigen zitten op het topje van een takje en trekken alle jonge bladeren als een propje bij elkaar. Sommige “plakken” twee blaadjes aan elkaar en gaan daar tussen zitten. Sommigen rollen een blaadje letterlijk op tot een rolletje. Ze doen dit om zich te beschermen tegen vogels en alle andere bedreigingen. Rupsen zijn namelijk een favoriete snack van vogels, want ze zitten boordevol met eiwitten. Dit is precies wat vogels nodig hebben om aan te sterken na een lange vlucht uit Zuid-Europa of Afrika, en dient als krachtvoer voor hun opgroeiende kuikens. De rupsen hebben verschillende technieken “bedacht”, of beter gezegd uitgeselecteerd, om aan de vogels te ontkomen. Ten eerste zijn het hele snelle groeiers. In korte tijd, vaak maar enkele weken, vreten ze zich helemaal vol. In deze tijd worden ze tot wel 1000 keer zwaarder dan toen ze uit het ei kwamen. Hoe sneller ze verpoppen, hoe kleiner de kans dat ze gezien en gepakt worden. Een pop is namelijk wat minder smakelijk dan een vers rupsje. Een ander beproefde tactiek is het hebben van haren of een hele vieze smaak. Sommige rupsen zijn gecamoufleerd en lijken op een takje, doorn of vogelpoep. Anderen zien er juist heel gevaarlijk uit met felle kleuren of stekels. Nog anderen worden beschermd door andere dieren of zijn zelfs giftig. En de vogels zitten natuurlijk ook niet stil en passen zich daar weer op aan. Bijvoorbeeld de koekoek, die eet hele harige rupsen. Even terug naar de bladroller, het draadje waar hij aan hangt, perst hij net zoals de zijderups uit zijn eigen lijf. Met dezelfde draadjes rolt of plakt hij ook de bladeren op elkaar. Dus als je weer een rups aan een draadje voorbij ziet zweven in het bos, verwonder je dan over de intelligentie van de natuur. Een intelligentie die onze verbeeldingskracht vaak te boven gaat. Zijn wij als mensen wel intelligent genoeg om de intelligentie van de natuur te zien? Het is daarom goed dat we met zijn allen veel doen om de natuur te behouden en om meer natuur te maken. Want hoe diverser de natuur is, hoe meer we ons kunnen verwonderen!

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Samen nieuwe natuur maken

15 maart 2019

“Het voelt als een eer om dit te mogen doen”, aldus Piet den Besten. Piet is één van de mensen die een plekje heeft op natuurbegraafplaats Schoorsveld. Vandaag plant hij mede een boompje ter ere van de officiële opening van een nieuw stukje natuur. Vlakbij natuurbegraafplaats Schoorsveld in Heeze. Op 15 maart opende Stichting Nieuwe Natuur hier met Groen Ontwikkelfonds Brabant het eerste stukje nieuwe natuur. Piet: “Aan het eind van je leven, voor eeuwig mogen rusten in deze mooie natuur en zo bij te dragen aan meer natuur. Wat is er mooier dan dat? Dit is echt geven met een warme hand.” Een voormalig landbouwperceel is omgevormd naar een vochtig natuurgrasland met bosschage en een ijsvogelwand. Samen wordt hier gewerkt aan een mooi beekdallandschap langs de Sterkselse Aa. Natuurbegraven Nederland heeft Stichting Nieuwe Natuur opgericht, in samenwerking met Natuurmonumenten. Provincie Noord-Brabant en Groen Ontwikkelfonds Brabant stellen middelen beschikbaar. “De Provincie juicht initiatieven als deze toe” zegt Johan van den Hout, gedeputeerde Provincie Noord-Brabant. “De natuur is bij uitstek een kans voor ondernemers. Door hierin te investeren dragen ze bij aan het natuurnetwerk Brabant. En juist burgers en ondernemers nemen dit op zich. Met de realisatie van dit eerste nieuwe stukje natuur draagt Stichting Nieuwe Natuur hieraan bij. Ik ben blij verrast dat de samenwerking met Groen Ontwikkelfonds Brabant zo mooi uitpakt.” Mary Fiers, directeur Groen Ontwikkelfonds: “Recent heeft onderzoek laten zien dat burgers in hun provincie het meest trots zijn op de natuur in hun omgeving.” Natuur in Nederland ontstaat niet vanzelf. Er wordt altijd wat vanaf geknabbeld. Samen met Stichting Nieuwe Natuur draagt het Groen Ontwikkelfonds Brabant graag bij aan het realiseren van nieuwe natuur. “Het is de ambitie én de opdracht van Groen Ontwikkelfonds Brabant om in de komende 10 jaar 10.000 hectare nieuwe natuur te realiseren. Voor het goede beeld: dat zijn liefst 20.000 voetbalvelden. We zijn hard op weg om dat voor elkaar te krijgen. Initiatieven als deze helpen daarbij. Vooral ook omdat ze laten zien dat nieuwe natuur aanleggen ook prima gecombineerd kan worden met andere maatschappelijke wensen,” aldus Mary. “Schoorsveld leeft”, zegt Piet. “Er valt altijd wat te zien. Ik kom hier regelmatig om te wandelen en steeds verwonder ik me weer over de natuur die hier elke keer anders is. Deze boom symboliseert voor mij de groei van dit natuurgebied. Hier neem ik mijn kleinkinderen mee naar toe en zeg, kijk, deze boom heeft opa mee geplant.”

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Steeds meer planten en dieren ...

29 januari 2019

Het is nu bijna niet meer voor te stellen, maar nog geen acht jaar geleden bestond Heidepol alleen nog maar uit een productiebos en landbouwgrond. Nu genieten er elke dag mensen van de weidsheid van het open veld met zijn grassen en kruiden, en wandelen ze door de stilte in de omringende bossen. Ook de natuur geniet volop van deze ontwikkeling. Voordat de eerste mensen een plekje konden uitzoeken op natuurbegraafplaats Heidepol, hebben we in het begin met name de grote structuur van het gebied teruggebracht. We zorgden ervoor dat op de velden waar eerst akkergewassen werden verbouwd in de toekomst weer heide kan gaan groeien. En dat je weer de mooie glooiing van het Papendal kunt ervaren. Nu werken we aan de hand van ons beheerplan stapje voor stapje aan het nog mooier maken van het echte Veluwe-landschap op Heidepol. Elke dag zijn we bezig met het vergroten van de biodiversiteit, het terugbrengen van het oorspronkelijke landschap en de planten en dieren die hier van nature thuishoren. Ook dit jaar zijn we weer hard aan het werk. Zeker de wintertijd, wanneer het grootste deel van de natuur winterslaap houdt, is een goede periode om dingen aan te pakken. Zo kan straks de nieuwe ruimte volop benut worden door de groeispurt van de lente, als de vogels gaan broeden en alle planten weer gaan uitlopen. We zijn blij om te merken dat steeds meer soorten dieren en planten daarvan kunnen genieten. Heidepol wordt voor steeds meer mensen een dierbare plek waar ze de kracht van de natuur kunnen ervaren. In een gezond natuurlijk bos op de hoge zandgronden van de Veluwe tref je een mengeling van vooral loofbos met daarin ook een aantal naaldbomen. En dan vooral van inheemse soorten. In zo’n gemend bos staan bomen van diverse leeftijden en zijn er open plekken waar later weer nieuwe bomen het licht en de ruimte krijgen om uit te groeien tot statige bosreuzen. Die open plekken zijn ook goede leefgebieden voor bijzondere soorten, zoals bijvoorbeeld bosmieren, de groene specht, de zandhagedis en de wespenorchis. Op diverse plekken in het bos op Heidepol tref je nu nog veel Amerikaanse eiken en Douglas sparren aan. Bomen die hier zijn aangeplant voor de houtproductie, maar die hier niet van oorsprong voorkomen. Deze winter pakken we weer enkele van deze plekken aan en gaan we beuken planten. Om dat te kunnen doen, maken we open plekken in het bos waar meer licht komt, zodat de natuur verder kan groeien. Daarmee ontstaan ook weer nieuwe plekjes die mensen kunnen kiezen als laatste rustplaats. Wilt u meer weten over de natuurontwikkeling op Heidepol? Loop dan even binnen in het informatiecentrum of spreek de natuurbeheerder aan die in het veld rondloopt. We vertellen u er graag over.

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Het is herfst

26 september 2018

Als je tijdens de herfst regelmatig in het bos loopt, is de kans groot om geraakt te worden door een eikel. Niks persoonlijks hoor. Gebeurt gewoon. Dit jaar was de kans erg groot dat je een keer geraakt werd. Massaal vielen de eikels op de grond en soms op iemands hoofd. Als er veel eikels zijn, wordt het een goed mast jaar genoemd. En dieren profiteren daar weer van. Eikels worden gegeten door wilde zwijnen, runderen, muizen, maar ook door vogels zoals gaaien. Waar een wild zwijn voor de voet weg eet en geen zorgen lijkt te hebben voor de dag van morgen, verzamelt de gaai eten voor in winterse tijden. Hij of zij doet dat door eikels te verstoppen onder de grond. Als een gaai door heeft dat ie in de gaten wordt gehouden door andere dieren, dan neemt ie de eikel weer mee. Later komt ie terug om de eikel als nog te verstoppen. Met het verstoppen van eikels gaat de gaai zeer voortvarend aan de slag, zodat ie zeker genoeg heeft. Niet alleen de gaai zelf profiteert van deze wintervoorraad, maar bijvoorbeeld ook muizen. Sommige dieren komen de wintervoorraad per ongeluk tegen, maar er zijn er ook die er naar op zoek gaan. Alsof ze het weten, en soms doen ze dat ook. Ook de eik zelf profiteert van de verstopdrift van de gaai. Een aantal eikels zal namelijk niet worden teruggevonden en zullen uitgroeien tot nieuwe eiken. Daarmee zorgt de gaai voor de verspreiding van de eik. Sterker nog, zonder onder andere deze gaai, zouden de nieuwe eiken groeien op de plek waar de oude eik al staat en dat schiet natuurlijk niet op. Als ze al niet allemaal opgegeten zouden worden door de zwijnen. De gaai verstopt zoveel eikels, omdat ie moet overleven tot het voorjaar, als de insecten er weer zijn. De insecten zijn in het voorjaar de belangrijkste voedselbron voor de groei van de jonge gaaitjes. Dat met de afname van het aantal insecten de bestuiving en bevruchting van planten en bomen in het gedrang komt is duidelijk. Dat verwacht je niet bij windbestuivers zoals de eik. Maar als de jonge gaaitjes door insecten tekort de herfst niet halen, wie verstopt dan de eikels onder de grond, zodat de zwijnen en runderen ze niet op eten? De natuur is zo sterk verweven dat de afname van het aantal insecten, zelfs effect heeft op de voortplanting van bomen. Ook al zijn ze niet primair afhankelijk van de bestuiving door insecten. Voor een eikenbos zijn insecten dus van groot belang. Met vriendelijke groet, René Poll