Mijn plek in de natuur

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Landgoed Mookerheide

Aangepaste maatregelen

16 oktober 2020

De herfstzon zet de langzaam verkleurende bomen in het najaar weer in een ander daglicht. De natuur laat zoveel moois zien. Vooral in deze tijd is verandering aan de orde van de dag, waar iedereen op zijn eigen manier in meebeweegt. U bent nog steeds van harte welkom op onze natuurbegraafplaats. Wandelen in de openheid van de natuur doet goed. Een gesprek over een plek in de natuur is op dit moment gewoon mogelijk met maximaal 3 gespreksgenoten. Wij houden dan 1,5 meter afstand van u en we geven u geen hand. We begroeten u graag op een andere persoonlijke wijze en hopen op uw begrip. Indien het vermoeden bestaat dat er ziekteverschijnselen zijn of u in quarantaine dient te verblijven, kunt u helaas niet deelnemen aan het gesprek met één van onze collega’s. Wij denken graag met u mee over een passende oplossing, door bijvoorbeeld te beeldbellen. Vanwege de overheidsrichtlijnen worden er voorlopig geen groepsactiviteiten, zoals natuurwerkdagen en informatiewandelingen, door ons georganiseerd. U kunt zelf in alle rust een bezoek brengen aan de natuurbegraafplaats. Het informatiecentrum is op zondag voorlopig gesloten, maar de natuur blijft vrij toegankelijk tussen zonsopkomst en zonsondergang. De impact van het coronavirus is groot. Maar onze wil om van betekenis te zijn voor mens en natuur is groter. Bezoekt u een uitvaart? Lees dan hier over de toepassing van de overheidsrichtlijnen: Heidepol, Maashorst, Schoorsveld en Landgoed Mookerheide.

Maashorst

De putter

18 september 2020

Op het moment doen grote groepen putters Maashorst aan. Dat is niet zo vreemd als je je beseft dat deze korte afstand trekvogels graag in houtwallen, boomgaarden en in struiken langs randen van bossen vertoeven. De zangvogels uit de familie der vinkachtigen, houden van droge schrale plekken met ruige plantengroei. Putters passen zich aan, aan landschappen zoals ze door de mens gemaakt zijn. De enige voorwaarde die ze stellen, is dat er voldoende planten met composieten aanwezig zijn, zoals distels en paardenbloemen in de zomer en zaden van de els en de lariks in de winter. Deze planten en bomen produceren de zaden waarvan de putter bijna geheel afhankelijk is. Alleen jonge putters krijgen ook veel insecten voorgeschoteld, omdat ze de eiwitten uit deze beestjes nodig hebben voor de groei. Putters zijn opvallende vogels met een rood gezicht, en een verder zwart-witte kop. Aan de driehoekige spitse snavel zie je direct dat het een zaden- en insecteneter is. Putters hebben zwarte vleugels met een brede gele streep die je het beste kunt zien in de vlucht. De staart is zwart gevlekt, en de rug is bruin tot wit. Nu de bladeren nog aan de bomen staan, zie je ze niet altijd, maar je kunt ze zeker horen; ze kwetteren hoog en zingen allerlei deuntjes, ook in hun vlucht. Een ‘gevarieerde zang’ heet dat officieel. Putters zijn monogaam en broeden van april tot augustus. Ze hebben maximaal twee nestjes per jaar en vragen maar weinig ruimte. Daarom zitten er vaak meerdere putterpaartjes in eenzelfde weiland of boomgaard. De nesten worden door de vrouwtjes gebouwd, en de mannetjes dragen het nestmateriaal aan. Ze stelen ook weleens nestmateriaal uit een vinkennest. Alle eieren worden in een dag of tien uitgebroed. Na ongeveer veertien dagen vliegen de jongen uit, maar blijven de ouders ze nog een tijdje voeren.

Maashorst

De jonge torenvalken

18 september 2020

Het is maart 2017. Onze natuurbegraafplaats is nu een paar maanden oud en enkele vogelsoorten -waaronder de torenvalk- beginnen zich hier al aardig thuis te voelen. Regelmatig spotten we een koppeltje torenvalken in de buurt van het ven, waar zij samen gemoedelijk op de leuning van het bankje vertoeven. Een nestkast voor het koppeltje hebben we helaas niet, dus op een zaterdagmorgen duik ik mijn schuurtje in om er eentje te maken. Het zou wel heel erg leuk zijn als het koppeltje hier gaat broeden! Nadat de nestkast is gemaakt en we deze op een paal hebben gemonteerd, kan hij worden gezet. We kiezen een leuke plek uit aan de rand van de natuurbegraafplaats en bevestigen de nestkast met de opening richting het noorden. Hij staat er prachtig bij en vormt een heuse blikvanger. Ook de torenvalken en de duiven zijn er zichtbaar blij mee, want de volgende dag en de dagen erna, zitten ze al boven op de kast. We hebben er het volste vertrouwen in dat ze dit jaar al gaan broeden, want het koppeltje valken is niet weg te slaan bij de kast. Maar… helaas. De kast wordt volop gebruikt als uitkijktoren, van waaraf de torenvalk een mooi overzicht heeft op zijn jachtterrein. Maar broeden, ho maar! De jaren kruipen langzaam voorbij en elk jaar is het hetzelfde liedje. De torenvalk wil ‘helaas’ maar niet broeden. Maar dan… is het 2020. Ik denk dat de torenvalken hebben gewacht op een mooi rond getal. Zoals ieder jaar, zitten ze ook nu weer volop bovenop en in de kast. En, ze blijven in de kast! Vooral het vrouwtje komt er bijna niet meer uit en het mannetje is volop aan het jagen. Zouden ze nu dan eindelijk aan het broeden zijn?! Met de verrekijker houden we regelmatig de nestkast in de gaten. We zijn er nu zeker van dat ze aan het broeden zijn. Spannend! Een paar weken verder gaat het vrouwtje mee op jacht. De jonge torenvalken zien we nu regelmatig met hun kopjes boven de rand uitsteken. We tellen er zo vier, maar om er zeker van te zijn dat het er ook écht vier zijn, schakelen we iemand van de vogelwacht in, die komt ‘spiegelen’.  Met een spiegel op een uitschuifbare stok, kunnen we in het nestkastje kijken. De jonge valken zijn totaal niet bang en we zien inderdaad vier nieuwsgierige kopjes in de spiegel kijken; werkelijk een prachtig gezicht. We zijn er trots op dat we de natuur weer en stukje hebben kunnen helpen, al is het maar met een eenvoudige vogelkast op een lange paal! Marcel Janssen – natuurbeheerder Maashorst

Maashorst

Even voorstellen...

18 september 2020

Mijn naam is Grietje van Schijndel en ik werk sinds 9 mei 2017 bij natuurbegraafplaats Maashorst. In het begin alleen in de catering, maar daarna ook regelmatig in het informatiecentrum als gastvrouw. Voordat ik op natuurbegraafplaats Maashorst aan de slag ging, heb ik 38 jaar samen met mijn man een restaurant met zalen gerund. Wij hebben hier heel veel gasten mogen ontvangen. Van mensen die iets te vieren hadden, tot gasten die bij ons het afscheid van een dierbare organiseerden. Sinds september 2019 hebben mijn partner en ik een B&B aan de Rijksweg in Schaijk. Dit is prima te combineren met mijn werk op de natuurbegraafplaats. Ik ben graag onder de mensen en heb het graag druk, want dan functioneer ik het beste en ben ik in mijn sas. Samen met mijn collega’s bied ik gasten een fijn en vertrouwd gevoel, zodat ze naar huis gaan met de gedachte; het was mooi en het was goed zo. Heel fijn vind ik het werken als gastvrouw bij het informatiecentrum, waar nabestaanden even hun verhaal kwijt kunnen en een kopje koffie (bakkie troost) komen drinken. Regelmatig mocht ik meemaken dat gasten heel verdrietig binnenkwamen en dat ze na even een kopje koffie en een luisterend oor weer met een glimlach de deur uit gingen. Dit zijn in grote lijnen mijn werkzaamheden bij de natuurbegraafplaats, maar kan ik me nuttig maken bij een schoonmaakklus of iets anders, dan kan er altijd een beroep op mij gedaan worden. Mijn waardering haal ik uit de vele bedankjes van de gasten, een hand en soms een knuffel (maar dat was vóór corona). Ik vind het geweldig om tijdens de lichtjesavonden te werken. De dankbaarheid van de bezoekers is dan zo ontzettend groots en warm! Eén uitvaart zal ik niet snel vergeten. Een echtpaar uit Friesland is in het plaatsje Zeeland komen wonen om dichter bij de kinderen en kleinkinderen te zijn. Meneer had op onze natuurbegraafplaats een plekje gereserveerd en kwam te overlijden. Voor de dienst ontving ik de familie uit Friesland met koffie en een broodje. Van de uitvaartondernemer kreeg ik nog wat tips; zeg maar “oant moarn, in nije dei…”  Waarop ik zei: “Ja, maar ik kom uit Friesland, ik spreek Fries.” “Meen je dat!?? zei de uitvaartondernemer. En hij ging meteen aan de echtgenote van de overledene vertellen dat er speciaal voor hun gezelschap een Friezin in de horeca stond. Het mooie was, dat er Friese gasten binnenkwamen die – alsof het de normaalste zaak van de wereld was – meteen in het Fries tegen mij begonnen te praten! Een teken dat men zich duidelijk op het gemak voelde. Ik heb er na afloop met de echtgenote nog even om gelachen. Ook mij deed het goed deze uitvaart met zoveel Friezen te mogen verzorgen. Ik vind het fijn om na een paar maanden thuis te zijn geweest (toen een samenzijn na een uitvaart i.v.m. corona niet mogelijk was) mijn collega’s van natuurbegraafplaats Maashorst weer te zien. Ik miste de gasten, de samenwerking, de voldoening en de trots om een condoleance soepel te laten verlopen zodat nabestaanden er met een goed gevoel op terugkijken. Maar ook de dankbaarheid en de complimenten van de gasten over hoe mooi het bij ons op de natuurbegraafplaats is. Er is nu meer tijd om na te denken. Wat gaat de toekomst ons brengen? De 1,5 meter maatschappij zet veel beroepen voor een uitdaging. Mij rijst de vraag: hoe kan dit opgelost worden in de horeca en in de uitvaartbranche? Veel vragen, maar samen komen we er wel! Grietje van Schijndel – medewerkster horecateam Maashorst

Maashorst

September op Maashorst

18 september 2020

September op Maashorst. Terwijl we nog volop genieten van de mooie nazomer, staat de herfst alweer stilletjes voor de deur. Na een droge periode, werd ons prachtige natuurgebied getrakteerd op een aantal flinke buien. De regen zorgde dat alles wat aan de oppervlakte groeit, weer mooi groen kleurde, en er weer fris bij staat. Onze beheerders hebben hard gewerkt. Er zijn twee maaifases afgerond en voor de winter volgt de laatste fase. Alle begroeiing die dan nog op hoogte staat, is bedoeld als bescherming voor alle diersoorten op Maashorst. Deze begroeiing wordt straks in het voorjaar als eerste gemaaid. De eikenbomen hebben hun eikels een week of drie eerder laten vallen dan normaal; het was dan ook de derde droge zomer op rij. In de boomgaard aan de oprijlaan, zien we dat een aantal fruitbomen voor de tweede keer dit jaar in bloei staat. Normaal gesproken bloeit de bloesem enkel in het voorjaar. Best bijzonder dus! Wist je trouwens dat onze boomgaard zo is aangeplant dat de dassen er maandenlang plezier van hebben? Deze alleseters zijn dol op valfruit en de fruitsoorten volgen elkaar op. Zo zijn er in het voorjaar eerst de kersen en daarna de pruimen, prijken nu de appels en peren aan de bomen en in het najaar volgen de walnoten. En als al dat lekkers niet voor handen is, smult de das van knollen, mais, koren, kevers, insectenlarven en slakken. Met het vergaren van zijn avondmaal is het diertje elke nacht uren zoet.

Maashorst

Een 'bakkie troost'

18 september 2020

Als team vinden wij het fijn dat we na een bijzondere tijd weer koffie en thee mogen aanbieden aan nabestaanden en bezoekers van ons informatiecentrum. Ook vinden we het prettig dat we na een uitvaart weer eten en drinken mogen serveren. Goed dat nabestaanden weer samen mogen komen om het glas te heffen op hun dierbaren, en herinneringen te delen met hun geliefden. Beperkingen hebben we omgezet in mogelijkheden: speciaal voor natuurbegraafplaats Maashorst heeft onze cateraar 1-persoons boxjes met veel zorg samengesteld: diverse varianten lunchboxen, borrelboxen en zoete boxen. Zo blijven we zoeken naar mogelijkheden om toch zoveel mogelijk te voldoen aan de wensen van nabestaanden. Het is een uitdaging om de 1,5 meter regel en de routing door de Hoeve te handhaven. Het is een regel die snel vergeten wordt bij het afscheid van een dierbare, waarvoor we uiteraard alle begrip hebben, maar we zorgen ook graag goed voor elkaars gezondheid. We hebben daarom met veel zorg onze ceremonieruimte en het Koffiehuys volgens de nieuwe norm ingericht. Ook maken we nu gebruik van twee uitgiftepunten voor de drankjes en de boxen, zodat er zoveel mogelijk ruimte blijft voor iedereen. Ik vond het zelf echt een gemis om een poosje geen kopje koffie aan te kunnen bieden aan onze bezoekers, maar weet dat als je nu de natuurbegraafplaats aandoet voor een wandeling, je weer van harte welkom bent voor een ‘bakkie troost’! Maaike van Rosmalen – coördinator horecateam

Maashorst

Op afstand dichtbij

18 september 2020

Maart 2020. Ineens mochten er slechts 30 mensen bij een afscheid aanwezig zijn, geen condoleance na afloop… Hoe konden families die met een overlijden te maken kregen op een goede manier afscheid nemen? Samen met de nabestaanden en uitvaartondernemers hebben we naar de mogelijkheden op Maashorst gekeken om toch heel bewust en liefdevol stil te staan bij iemands leven en vervolgens afscheid te nemen. Er zijn in kleine intieme gezelschappen vele herinneringen opgehaald, er is naar betekenisvolle muziek geluisterd, muziek gemaakt, er zijn foto’s en filmpjes bekeken en bijzondere rituelen uitgevoerd. Dit alles met een lach en een traan. Familie, vrienden en bekenden konden regelmatig via een livestream op afstand aanwezig zijn, zo konden later toch de herinneringen gedeeld worden met elkaar. “Het moest zo zijn.” of “Ons pap had geen passender afscheid kunnen krijgen. Zo intiem, dat paste echt bij de bescheiden familieman die hij was”. Slechts een paar van de reacties die we terug hebben gehoord van nabestaanden die in deze periode afscheid hebben genomen van hun dierbare. Wat ik met name bewonder aan deze families is de wijze waarop zij hun overtuiging over hoe het afscheid had moeten zijn, konden loslaten. En zich met vertrouwen overgaven aan de situatie en de mogelijkheden die er wel waren op dat moment. Ik hoop dat alle mensen die in deze moeilijke tijd een dierbare verliezen, mogen ervaren hoe mooi een kleiner afscheid kan zijn. Misschien is dit zelfs het begin van een nieuwe trend. Een klein, intiem en toch waardig afscheid… Ik gun het iedereen bij wie het past, als de tijd ooit daar is. September 2020. Er kan en mag weer meer. We heten je heel graag persoonlijk welkom op natuurbegraafplaats Maashorst en inmiddels staat ook de koffie weer voor je klaar. We houden nog steeds bewust afstand. Bij binnenkomst mag je je registreren voor bron- en contactonderzoek van de GGD. Bij corona gerelateerde klachten vragen wij je thuis te blijven en Maashorst op een ander moment te bezoeken. Kun je niet persoonlijk komen, dan kijken we graag samen met jou naar de mogelijkheden, bijvoorbeeld via videobellen. In de Hoeve zijn looproutes aangegeven, er is voldoende desinfecterende handgel voorhanden en we hebben ’t Koffiehuys en de ceremonieruimte zo ingericht dat de 1,5 meter afstand in acht genomen kan worden. Moet je een afscheid organiseren, neem dan contact met ons op zodat we samen alle actuele mogelijkheden kunnen bespreken. Wandelen in onze natuur kan van zonsopkomst tot zonsondergang. Voor de georganiseerde wandelingen, natuurwerkdagen, lezingen en andere activiteiten is aanmelden noodzakelijk. Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Ook organiseren we dit jaar de Lichtjesavond; een avond in het teken van herinnering en verbinding, een moment om samen stil te staan bij diegenen die niet meer bij ons zijn. Aangepast, dat wel, maar met de waardevolle elementen die een Lichtjesavond omvatten. Dit jaar organiseren we onze Lichtjesavond ‘Op afstand dichtbij’ op zaterdag 28 november. Meer informatie volgt per post. Graag tot ziens op Maashorst, de koffie staat weer voor je klaar! Warme groet, Joke Schilstra – manager natuurbegraafplaats Maashorst

Landgoed Mookerheide

Even voorstellen...

18 september 2020

Mijn naam is Marieke Sprenger. Samen met mijn collega’s ontvang ik elke dag weer mensen zoals jij op onze prachtige natuurbegraafplaats. Al jaren geleden wist ik dat ik ‘iets’ met natuur en ‘iets’ met uitvaart wilde doen in mijn toekomstige werk. Als opleidingskundige en stresscoach heb ik ontzettend genoten van het begeleiden van mensen, met name als zij in een voor hen moeilijke tijd verkeerden. De natuur kwam als eerste op mijn pad, in de vorm van werk bij een natuur kinderopvang. En sinds september 2019 is ook de uitvaart onderdeel van mijn werk, op deze prachtige natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide. Een gebied waar ik al jaren regelmatig kom. In mijn vrije tijd ben ik veel in de natuur te vinden samen met mijn man. Om te klimmen, te wandelen in het bos achter mijn huis, eetbare planten te plukken of te kamperen. Hoe fijn is het dat ik elke werkdag door het bos naar mijn werk ín het bos kan fietsen! De natuurbegraafplaats en het landgoed kennen vele verhalen. Zowel over haar bewoners als rond de natuur. Ik vertel je daar graag over zodat je met aandacht voor wat je aanspreekt een eeuwige rustplaats kunt kiezen. Een plek die helemaal bij jou of je dierbare past. Gevoelens van verdriet, onmacht, angst maar ook geruststelling, vreugde en verbondenheid zijn dagelijks onderdeel van mijn contact met mensen. En misschien klinkt het raar, maar bij het kiezen van een mooie plek wordt vaak ook veel gelachen! Mensen noemen mijn werk soms met enige twijfel ‘leuk’. Ik kan zonder twijfel zeggen: het ís ook leuk! Ik ervaar het als zeer rijk dat ik aanwezig mag zijn en een bijdrage mag leveren bij zoiets intiems als het thema dood. Een thema waar zonder uitzondering iedereen mee te maken krijgt in het leven. Tot ziens op natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide. Marieke Sprenger

Landgoed Mookerheide

Landgoed Mookerheide viert de ...

18 september 2020

De favoriete kleur op Landgoed Mookerheide is herfst. Bomen kleuren goud en heide gloeit paars in de nazomerzon. Met een knapperend vuurtje in de kachel of in de haard van de vuurplaats is het goed toeven op Landgoed Mookerheide. Bij de berkenbomen schieten rode vliegenzwammen als -inderdaad, paddenstoelen- uit de grond. Het herfstige natuurverschijnsel leeft in symbiose met de berken. De paddenstoelen voorzien de boom van de nodige mineralen en medicamenten terwijl de berk de zwammen van suikers voorziet. Een haarwortel van de boom treft een zwamdraad van de paddenstoel. Ze kunnen niet zonder elkaar, zoals wij mensen niet zonder  bomen en bossen kunnen. Wij ademen met de bomen; wat wij inademen ademt de boom uit. De natuur maakt zich in alle pracht op voor het volgende seizoen, en ademt in voor de stille winter die ons te wachten staat. Kom naar Landgoed Mookerheide en snuif de zachte herfstgeuren op. De ruststand waarin de bomen en struiken verkeren, laten je ervaren dat de natuur even pas op de plaats maakt en zich klaarstoomt voor de winter… het seizoen dat ons naar de lente doet verlangen. De natuur verandert snel in de herfst. Wolkenvelden geven spectaculaire tekeningen aan de lucht. In de herfst ontmoeten we tal van dieren, die relatief dichtbij durven komen. Denk maar aan de reeën of de vossen. Een veldmuisje verzamelt eikels voor de winter in zijn hol. En kijk eens omhoog! De vogeltrek naar het zuiden is al begonnen. Ganzen en eenden komen juist vanuit het noorden over om bij ons te overwinteren. Ook een teken van de herfst zijn spinnenwebben. De dauwdruppeltjes die in het web blijven hangen, lijken wel pareltjes in de lucht. Vogelsoorten zoals spreeuwen verzamelen zich om gezamenlijk te gaan slapen. Door dicht tegen elkaar aan te slapen houden ze elkaar warm en veilig. Ook ben je van harte welkom op Landgoed Mookerheide om tamme kastanjes te rapen. Natuurlijk ervaar je het najaar nog beter als je de tamme kastanje poft en proeft. De tamme kastanje herken je aan het harige omhulsel. Als je hem uit zijn hulsje haalt en een kruisje in de bovenkant kerft, voorkomt je het ploffen van de kastanjes in de oven. Het najaar moet je ervaren en dat kan alleen door er middenin te gaan staan en toe te laten wat de natuur deze periode in te bieden heeft. Zien wat je voelt vanbinnen. Voelen met heel je hart. Laat de overweldigende geuren en kleuren over je heen komen. Met je snoet in de nazomerzon en je haren in de herfststorm. De favoriete kleur op Landgoed Mookerheide is herfst.

Schoorsveld

Kevers, kevers, kevers

16 september 2020

Vlinders en libellen; mensen vinden ze prachtig. Maar kevers, kevers zijn een beetje eng en daarmee het ondergeschoven kindje van de insectenwereld. Behalve dan het lieveheersbeestje met al haar mooie stippen. Menig tuinliefhebber is blij met het lieveheersbeestje. De larve ervan is namelijk een veelvraat van bladluizen. Het beestje verorbert tot wel vijfentwintig luizen per dag. Kevers zijn er in verschillende soorten en vooral kleuren; kevers met stippen, kevers met strepen, kevers die blinken. Een glanzend voorbeeld hiervan is het blauw muntgoudhaantje met zijn opvallende en prachtig glanzende blauwe kleur; wat kleur betreft een beetje de ijsvogel onder de kevers. Munttheeliefhebbers zijn echter minder enthousiast. Binnen de kortste keren vreten de larven alle muntplanten in je tuin kaal. Jammer genoeg vinden vogels de kevers niet lekker, waarschijnlijk vanwege het harde schild. Dit schild heeft nog een voordeel: het beschermt ook de onderliggende vleugels van de kever. Maar het maakt tevens dat ze niet de meest elegante vliegers zijn. Topper onder de kevers qua lompe vliegers is toch wel de meikever of zijn nichtje de junikever. Als een oude brommer vliegen ze door de lucht. Het opstijgen en landen gaat gepaard met enige onbeholpenheid. Gelukkig landen ze veelal op de grond, daar kruipen ze verder. De haakjes aan hun poten helpen hen ook om zich tijdens de landing makkelijk ergens aan vast te klampen. Doordat de kevers enige opstarttijd nodig hebben om weg te vliegen, laten ze zich makkelijk vangen. Vroeger kwamen de meikevers veel talrijker voor dan nu. De huidige wijze van landbouw, maar ook de strakke gazonnetjes in onze tuinen, zorgen voor een achteruitgang van deze prachtige en grote kevers. Meikevers die aan de bovenkant witter waren, werden bakkers genoemd. De anderen: mulders (molenaren). Met een beetje fantasie lijkt de meikever wel wat meel op zijn rug te hebben.

Schoorsveld

Landgoed Mookerheide

Het magische algoritme

16 september 2020

Wie weleens bloemblaadjes heeft geteld: hij/zij houdt van me, hij/zij houdt niet van me… komt erachter dat bloemen opvallend vaak hetzelfde aantal bloemblaadjes hebben. Dit kunnen er drie zijn, vijf, acht of zelfs dertien. Sommigen hebben er nog meer; eenentwintig of vierendertig. Als deze getallen achter elkaar worden gezet, ontstaat er een reeks die telkens oploopt door de twee opvolgende getallen bij elkaar op te tellen. Je krijgt dan: 0-1-1-2-3-5-8-13-21-34-55-89-144-233-377-610-987-1597- enzovoort. In de natuur zie je (bijna) altijd de verhouding 1 : 1,6. Kijk maar eens naar de wijsvinger van je rechterhand. De lengte van je eerste vingerkootje maal 1,6 is de lengte van je tweede kootje. Het tweede kootje maal 1,6 is de lengte van je derde kootje en die maal 1,6 is de lengte van je middenhandsbeentje. De draaiing van een slakkenhuis gaat volgens dit principe, zo ook de dennenappel of de zaden in een zonnebloem. En zo kunnen we door blijven gaan. De appel telt vijf bloemblaadjes, vijf stijlen vergroeit tot één stamper. De passiebloem is een mooie: deze heeft drie stampers, vijf meeldraden, vaak negenentachtig bloemblaadjes en twee maal vijf kroonbladeren. Soms lijkt een plant vier blaadjes of vier bloemblaadjes te hebben, maar als je goed kijkt, zie je dat deze blaadjes in tweetallen kruislings net boven elkaar staan. Vanaf nu zul je het overal in de natuur terugzien. En dankzij de knappe koppen uit India van ver vóór Christus, hebben we nu nullen en enen waardoor we een computerprogramma kunnen schrijven dat voor ons uitrekent of we moeten beginnen met ‘hij/zij houdt van me” of met ‘hij/zij houdt niet van me”, om goed uit te komen bij het plukken van de laatste bloemblaadje.

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Landgoed Mookerheide

“Teken een boom, en ik verte...

11 september 2020

Een vluchtige pennenstreek of takken met elk blaadje in detail. Een stevige stam en wortels tot diep in de grond of enkel een dunne stam. Voer voor psychologen. Het zegt natuurlijk wel iets over hoe je kijkt naar de natuur, hoe je de natuur ziet. Olifanten zien we graag als de krachtpatsers van de natuur, terwijl mieren in onze achtertuin takken en prooien tillen die veel zwaarder wegen dan zijzelf. De zeearend die met krachtige vleugelslagen een vis uit het water grist, terwijl enkele weken geleden ‘onze’ zwaluwen vanuit Nederland naar Centraal Afrika vliegen. In drie tot vier weken tijd vliegen ze 8.000 km. En dat voor een vogeltje van amper 18 gram. Met de zwaluwen trekken meer vogels richting het zuiden. Met het najaar in het vooruitzicht wordt het rustiger. Niet alle vogels trekken weg, sommigen blijven hier en overwinteren. Er zijn ook vogelsoorten die vanuit het noorden juist naar hier komen om de winter door te komen. Doordat we de afgelopen jaren meer natuur in Nederland zijn gaan maken en leefgebieden worden vergroot, trekken ook andere vogels naar Nederland. Ook op onze natuurbegraafplaats zien we veranderingen. Door onze zorg voor de natuur, ontstaat er een grotere diversiteit, waar ook andere soorten vogels op af komen. Vogels die we daarvoor niet of nauwelijks zagen, komen nu langs voor een bezoekje of bouwen zelfs een nest in ons gebied. Kom kijken op de natuurbegraafplaats om verschillende soorten vogels te zien. Je kunt ook mee wandelen tijdens een van de wandelingen die we maandelijks organiseren op de 2e dag van de maand. Meer informatie

Heidepol

Het dierenrijk van Heidepol

8 september 2020

In de natuur van Heidepol vinden verschillende zoogdieren hun thuis. Welke dit zijn én waaraan je hun sporen kunt herkennen, lees je hieronder. Zoals welbekend voor velen, is de natuur van Heidepol rijk aan dassen. We vertellen onze bezoekers dan ook graag over de dassenburcht. Er is zelfs een wandelpad naar het marterachtige beestje vernoemd. Wanneer je een wandeling door de natuur van Heidepol maakt, tref je het werk van de das dan ook regelmatig aan. In de zomer zie je bijvoorbeeld banen van platgelopen gras op de velden. Grote kans dat dit spoor, wanneer je het zou volgen, leidt naar een opgegraven wespen- of hommelnest. De das graaft deze nesten op om zich te goed te doen aan de nog niet uitgekomen wespen. In het voor- en najaar wroeten de dassen op de velden van Heidepol naar insectenlarven. Vooral in kort, omgewoeld gras zie je de afdrukken van een dassenneus duidelijk. Helaas hebben we als beheerders nog steeds geen das op Heidepol gespot. Andere collega’s hebben meer geluk gehad. Een ander dier waar een wandelpad naar is vernoemd, is de vos. Van de vos weten we dat hij niet in ons natuurgebied woont, maar Heidepol wel regelmatig bezoekt. Af en toe treffen we het dier in levende lijve aan. Daarnaast zien we vooral veel sporen die zijn aanwezigheid verraden, vooral keutels. Deze laat de vos op goed zichtbare plekken na. Het beest, dat behoort tot de familie van de hondachtigen, lijkt in uiterlijk ook daadwerkelijk op een hond, maar zijn keutel ziet er anders uit: deze is grijs tot zwart gekleurd en er zit een langgerekt puntje aan. De haas, die bekend staat als een dier dat op open velden zoals landbouwgebieden voorkomt, is een van de kersverse nieuwe bewoners van ons natuurgebied! Het dier laat zich, vooral in de ochtend, regelmatig op de velden zien. Van de haas zijn aardig wat sporen te vinden op Heidepol, zoals keutels, die net wat groter zijn dan konijnenkeutels. Ook zie je vraatsporen aan bomen en struiken. En in tegenstelling tot het konijn maakt de haas geen hol maar graaft een ‘leger’. Dit is een soort kuiltje in de grond waarin hij overdag rust. Waar we als beheerders erg blij mee zijn, is dat er sinds kort reeën in ons natuurgebied voorkomen. Waarom we hier zo blij mee zijn? We hebben verschillende maatregelen getroffen die het makkelijk maken voor dieren zoals de ree, om ons natuurgebied te bezoeken. Zo is het wildrooster op de parkeerplaats verwijderd en hebben we het hek rondom het natuurgebied op verschillende plekken verlaagd. En ja, onze maatregelen hebben effect gehad! Met een wildcamera hebben we meerdere reeën gefilmd en enkele collega’s hebben al het geluk gehad er zelf een te spotten. Terecht dan ook dat we een nieuw wandelpad, dat van ons oorspronkelijke natuurgebied richting het nieuwe gedeelte loopt, het Reeënpad hebben genoemd.

Maashorst

Maaiwerkzaamheden

28 mei 2020

Om een goed ontwikkeld en bloemrijk grasland te ontwikkelen wordt er bij ons op natuurbegraafplaats Maashorst jaarlijks gemaaid. In de zomermaanden zijn we daarom volop bezig met deze maaiwerkzaamheden. Het is een arbeidsintensief karwei want we maaien veelal met de hand rondom de natuurgraven. Dat betekent dat onze natuurbeheerders in deze periode bijna dagelijks met de bosmaaier en de robotmaaier aan het werk zijn. Voordat ze beginnen met maaien controleren ze eerst de aanwezige flora en fauna (het planten- en dierenrijk) zodat ze geen schade aanrichten tijdens de werkzaamheden. Een secuur werkje, want de nesten van broedvogels in de velden liggen vaak erg goed verscholen. Onze natuurbeheerders weten goed wat er groeit en bloeit, ze kijken naar de aanwezige planten, of deze uitgebloeid zijn zodat ze ook de zaadjes voor het volgende jaar hebben gezet. Onze graslanden met heideplanten en zandblauwtjes maaien we bijvoorbeeld voor het grootste gedeelte eind september aangezien deze in augustus en begin september in volle bloei staan. Door het gekozen maaibeheer zorgen de natuurbeheerders ervoor dat er verschillende zeldzame planten weer de kans krijgen te kunnen groeien zoals (akker)viltkruid, zandblauwtje, steenanjer en we hopen ook op de zeldzamere gentiaan soorten. Meer diversiteit in de plantengroei houdt ook in dat er meer variatie aan dieren in het natuurgebied komt. Enkele bijzondere soorten zijn de boom- en graspieper, de grauwe klauwier, de koninginnenpage en de levendbarende hagedis.

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Landgoed Mookerheide

Een natuurlijke combinatie

28 mei 2020

De Gezondheidsraad heeft onlangs in een brief aan de minister van Binnenlandse Zaken geschreven dat de nieuwe techniek, alkalische hydrolyse, voldoet aan voorwaarden om haar toe te staan. Het oplossen van overleden dierbaren in vloeistof bij het afscheid wordt daarmee misschien op termijn mogelijk. De techniek, ook wel resomeren genoemd, is een duurzaam alternatief voor crematie, omdat er geen verbranding plaatsvindt, én ook voor het begraven met over afstand vervoerde grafstenen. Resomeren, waar verbranding of het transport van zware grafstenen niet aan de orde is, leidt daarom tot een aanzienlijke vermindering van de CO2-uitstoot. Resomeren, is daarmee ook een welkome aanvulling op de persoonlijke en duurzame keuze voor eeuwige grafrust in de natuur. Resomeren is meer dan een welkome aanvulling want, na het begraven van een dierbare in een natuurgraf, is de combinatie van natuurbegraven en resomeren daarmee de meest duurzame wijze van afscheid nemen. Want resomeren biedt, net zoals met de as na een crematie, de mogelijkheid om het in water tot poeder opgeloste lichaam, als stof in een urn of anderzijds voor eeuwig in de natuur te begraven. Uit onderzoek blijkt dat ruim 25 procent van de Nederlanders resomeren zou overwegen voor de eigen uitvaart. Het is nu aan de Tweede Kamer om te besluiten of de wet op de Lijkbezorging, waar resomeren onder valt, wordt aangepast.

Heidepol

Nieuwe natuur

27 mei 2020

Vanaf dinsdag 2 juni ben je van harte welkom in het nieuwe gedeelte van ons natuurgebied. Heidepol toen… In 2012 opende wij onze deuren als eerste natuurgebied in Nederland waar een laatste rustplaats mogelijk was. Kees Benthem startte als eerste personeelslid en werkt nog steeds met veel plezier op Heidepol: “Ik herinner mij nog goed de eerste begrafenis die ik hier begeleidde; het was een plek tussen de bomen en ik zag wat een rust het kan geven aan nabestaanden om midden in de natuur afscheid te nemen van je dierbare. Het maakt het verdriet weliswaar niet minder, maar het paste zo goed bij deze familie. Het was toen prachtig om te zien en zo voelt dat nog steeds iedere dag dat ik hier op Heidepol bij een uitvaart ben.” … en nu 8 jaar later en Heidepol is een dierbare plek geworden voor velen. We zijn blij dat we ons natuurgebied met 8 hectare kunnen uitbreiden en zo nog meer mensen een plek in de natuur kunnen bieden. Op dit voormalige weiland krijgt de natuur nu weer volop de ruimte en kun je ook de glooiing weer goed zien. In het veld ontwikkelt zich een grasland met bloemen, kruiden en heide die passen bij de droge schrale zandgrond. De omringende bosrand wordt gevormd door inheemse bomen en struiken zoals brem, hazelaar, linde en grove den. Zo sluiten we aan bij de omringende natuur en vergroten we het leefgebied van de planten en dieren die zich hier thuis voelen. Je bent welkom om ook hier te komen wandelen. En heb je vragen of wil je meer weten over het natuurgebied? Kom dan gerust langs in ons informatiecentrum.

Landgoed Mookerheide

Even voorstellen...

27 mei 2020

Sinds augustus 2019, toen natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide is opgestart,  heb ik het voorrecht om hier te mogen werken als informatiemedewerkster. Wat ben ik Dankbaar, dat ik samen met fijne collega’s op dit mooie landgoed mag werken. Een plek met een verhaal en een historie. Een glooiend gebied met zoveel diversiteit. Af en toe kruist een ree mijn pad, wat bij mij voor een geluksgevoel zorgt. Bijzonder ook, dat ik steeds meer over de natuur leer van onze beheerders Bart en Rob. Sommige bezoekers hebben een band met dit gebied en maken me nóg bekender met het Landgoed. Mijn lievelingsseizoen is de herfst met zijn práchtige kleurenpallet. Dankzij de glooiing is het gebied soms een wáár schilderij. Ik ben er gék op. Mijn eerste kennismaking met NBN was op natuurbegraafplaats Maashorst, naar aanleiding van het overlijden van mijn vader. De sfeer en warmte die ik op deze plek voelde, gaf me het gevoel van ‘welkom zijn’ en ‘geborgenheid’. Eén zijn met mens en natuur. Hoe mooi is dát!? De natuurbegraafplaats leek me altijd al een fijne plek om te werken. Na 27 jaar in de zorg te hebben gewerkt als ziekenverzorgende, persoonlijk begeleidster, doof-blinden verzorgster en activiteitenbegeleidster met doof-blinden, vond ik het na al die jaren tóch eens tijd voor iets anders. Daarnaast vond ik het goed om mijn horizon te verbreden. Ik kan niet anders dan blij zijn met de switch die ik gemaakt heb. Ik vind het bijzonder, maar eigenlijk ook een eer, om een klein stukje bij te kunnen dragen aan een afscheid en daar een onderdeel van te mogen zijn. Voor nu, maar ook voor in de toekomst. Daarnaast vind ik het mooi om de verbinding te maken tussen mens en natuur. Ik ontmoet je graag op Landgoed Mookerheide. Wees welkom, de koffie staat klaar.

Landgoed Mookerheide

Lente op Landgoed Mookerheide

27 mei 2020

De lucht boven Landgoed Mookerheide kleurt helderblauw, kruiden en grassen komen tot bloei en vogels zingen er lustig op los. Bomen en struiken vormen een explosie van groen. De brem staat in volle bloei en een vuurvlinder vliegt van bloem naar bloem. De roffel van de specht weerklinkt door het dal van de stuwwal. Elk jaar als de dagen weer wat langer worden, kijk ik uit naar de zwaluw. Hij kondigt namelijk de lente aan! Met een prachtig voorjaar achter ons, vraag ik me af wie er eerst was, de lente of de zwaluw. Begin mei, na een tocht van 7.000 km verschijnen de zwaluwen aan de hemel. De gierzwaluw is een trekvogel en keert terug van zijn winterverblijf in Afrika. Als eerste komen de mannetjes aan die al eerder gebroed hebben op Landgoed Mookerheide. Ze zoeken hun nest van vorig jaar op als dat er nog is. Feilloos vliegen ze ernaartoe. De gierzwaluw kan in een duikvlucht snelheden halen van meer dan 200 kilometer per uur. Wat een held! Hij slaapt zelfs in de lucht. De zwaluw komt alleen op de grond om te broeden. Het liefst bouwt hij zijn nest onder een dakgoot. De zwaluw is een kolonievogel die graag in een grote groep leeft. Enkele dagen nadat de mannetjes zijn teruggekeerd uit de tropen, komen ook de vrouwtjes aan. Dan wordt het nest opgeknapt met haren, sprietjes, zaadpluis en veertjes. Het geheel wordt met speeksel aan elkaar gekleefd tot een klein kommetje. Rond de derde week van mei legt het vrouwtje twee of drie witte eitjes, die beurtelings door het mannetje en het vrouwtje worden bebroed. Half juni zien de eerste kleine zwaluwtjes het levenslicht. Als je een bezoek brengt aan het informatiecentrum, dan zul je de kleintjes wellicht horen piepen!

Heidepol

De zandhagedis op Heidepol

26 mei 2020

Als je op een zonnige lentedag in de vroege ochtend een stukje over Heidepol wandelt, is de kans groot dat je een zandhagedis op een boomstam of pad in de zon ziet liggen. Daar warmt hij zich lekker op. Tijdens het opwarmen is het verschil tussen het mannetje en vrouwtje goed te zien. Waar het vrouwtje vooral bruin is, heeft het mannetje in het voorjaar en de zomer felgroene kleuren. Na het zonnebaden gaan ze op jacht naar insecten en andere geleedpotigen in de lage begroeiing van (gras-)velden en bosranden. In Nederland leeft de zandhagedis onder andere op hogere zandgronden zoals de Veluwe en in duingebieden. Omdat de zandhagedis vooral in open gebieden met een lage vegetatie leeft, is het belangrijk dat dit soort gebieden met elkaar verbonden zijn, zodat de dieren zich gemakkelijker daartussen kunnen verplaatsen. Vooral het mannetje beweegt zich graag heen en weer in zijn leefgebied, waarbij hij zo’n 500 meter aflegt. In de omgeving van Heidepol zijn een aantal andere gebieden waar de zandhagedis voorkomt, maar deze zijn van onze natuurbegraafplaats afgesloten door bijvoorbeeld bos of wegen. Door ons nieuwe natuurgebied ook geschikt te maken als leefgebied voor de zandhagedis en andere diersoorten die in vergelijkbare gebieden leven, dragen we eraan bij dat zij zich beter kunnen verspreiden. Ook liggen onder de wegen verschillende tunnels om de verbinding te maken tussen het ene en het andere leefgebied. Zo kunnen de diertjes zich makkelijker tussen de verschillende gebieden bewegen.

Schoorsveld

Het is blauw en zit vol verras...

25 mei 2020

De ijsvogel. Het is qua kleurenpracht een van de opvallendste vogels van ons land. Met zijn knalblauwe kop, rug en vleugels en zijn oranje gekleurde borst steelt hij de show. Prachtig mooi om te zien. Wil jij ‘m ook zien? Kom naar Schoorsveld. Daar vliegt een ijsvogel bij het ven en hopelijk gaat -ie een keer broeden langs de beek even verderop; de plek waar we samen met Stichting Nieuwe Natuur vorig jaar een ijsvogelwand hebben aangelegd. IJsvogels zitten vaak op een tak boven het water te loeren naar een prooi in het water. Denk aan larven van libellen en kleine visjes. Met hoge snelheid duikt de vogel het water in, vangt vis met zijn snavel en vliegt zo het water weer uit. Terug op de tak slaat de ijsvogel de vis dood tegen de tak, om ‘m vervolgens soepel naar binnen te laten glijden. Bijzonder zijn de ogen en het knipvlies van de ijsvogel. Dit is een transparant vlies dat horizontaal over de ogen schuift. Om de ogen schoon of vochtig te maken, maar ook ter bescherming in het water. Waarschijnlijk heb je weleens een filmpje van een krokodil gezien, waarbij dit vlies voor de ogen schuift. Bij vogels werkt dit net zo. Door dit vlies kunnen de vogels onder water kijken, net zoals wij dat kunnen met een duikbril op. De ogen van vogels zijn qua bouw vergelijkbaar met de ogen van mensen. Ook geldt: de ene vogel ziet wat beter dan de ander. Roofvogels zien heel scherp en kijken vaak met de ogen recht vooruit. Andere vogels, zoals hoeders, eenden en steltlopers hebben de ogen aan de zijkant. Zij zien vaak minder scherp, maar hebben een verfijnde tast in de snavel om eten te vinden. De ijsvogel heeft beide eigenschappen gecombineerd in één oog. Zo kan deze vogel goed focussen op zijn prooi én tegelijk om zich heen kijken of er gevaar dreigt. Het meest bijzondere is dat de ijsvogel over de ogen een hele dunne laag rode olie kan aanbrengen. De rode kleur zorgt ervoor dat water minder schittert in de ogen, waardoor de vogel goed kan zien waar visjes zwemmen. Net zoals met een zonnebril. Had je niet verwacht hè, van zo’n klein vogeltje. Kom gerust eens naar Schoorsveld om ijsvogels te spotten. Onze natuurbeheerders Rutger en John kunnen je er van alles over vertellen. Maar let op, ondanks zijn felle kleuren moet je goed opletten om de vogel te zien. Hij vliegt heel snel over het water of tuurt stil naar het water vanaf een tak of rietstengel. Dus als je langskomt, geef je ogen dan goed de kost!

Maashorst

Natuurwerkdag 10 juli 2020

25 mei 2020

Natuurbegraafplaats Maashorst is voor velen een bijzondere plek. Bijzonder omdat je bij ons een plek hebt gereserveerd of wellicht zelfs al een dierbare begraven hebt. Het natuurgebied, dat voorheen bestond uit weilanden, akkers en productiebos, heeft plaatsgemaakt voor bosgedeeltes, afgewisseld met een ven en open velden. De heide moet deels nog opkomen. Door de afwisseling is er meer ruimte voor een grote variatie aan flora en fauna. De natuur ontwikkelt en vernieuwt zich hier voortdurend en daar zijn we trots op. Om ervoor te zorgen dat deze plek nog heel lang mooi en bijzonder blijft, beheren onze medewerkers het gebied zodat de natuur zich goed kan ontwikkelen. Voor een optimaal resultaat, gebeuren veel werkzaamheden handmatig. Je kunt je voorstellen dat dit in zo’n groot natuurgebied veel tijd vergt. Wij waarderen het dan ook enorm dat mensen ons regelmatig hulp aanbieden, omdat zij graag een steentje bij willen dragen aan het behoud van deze bijzondere plek. Graag steken wij samen de handen uit de mouwen tijdens de natuurwerkdag – met inachtneming van de onderlinge afstand, volgens de richtlijnen van het RIVM – op vrijdag 10 juli a.s. van 9.00 tot 12.30 uur. Je bent van harte welkom om ons een handje te helpen. Onze beheerder geeft een korte uitleg over het natuurbeheer op Maashorst. Vervolgens gaan we samen aan de slag met een aantal werkzaamheden, zoals licht snoeiwerk en het verwijderen van jonge boomscheutjes. We zorgen uiteraard voor voldoende afstand, voldoende koffie, thee en water tussendoor. Rond 12.00 uur stoppen we met de werkzaamheden, en sluiten we de ochtend af met – indien mogelijk – een gezamenlijke lunch in de buitenlucht. (Mocht je speciale dieetwensen hebben, wil je deze dan aan ons doorgeven?) Heb je zin om ons een handje te helpen? Meld je dan uiterlijk 3 dagen voorafgaand aan de Natuurwerkdag aan via contact@maashorst.nl of via 0486-745006. Gezien de tijd waarin we ons bevinden, willen we je vragen om eigen gereedschap (snoeischaar, evt. handzaag, handschoenen) mee te nemen. Wij zorgen er uiteraard voor dat we zelf ook voldoende spullen in huis hebben, net zoals desinfecteermiddel mocht je van ons gereedschap gebruik willen maken. Het grovere zaagwerk wordt uiteraard door onze natuurbeheerders uitgevoerd. Er zijn heel veel lieve mensen die ons graag zouden helpen, waarvan de gezondheid het niet toelaat. Voel je alsjeblieft niet bezwaard! We begrijpen dit volkomen. Team Maashorst

Maashorst

Even voorstellen...

25 mei 2020

Met alle plezier deel ik mijn ervaringen op natuurbegraafplaats Maashorst. Na 45 jaar werkzaam te zijn geweest als salesmanager ben ik op mijn 63ste vervroegd met pensioen gegaan. Hierdoor kreeg ik ineens veel vrije tijd. Tijd die moest worden ingevuld! Ik kwam in contact met een uitvaartondernemer die op zoek was naar dragers. Hiervoor heb ik mij aangemeld. Ruim drie jaar heb ik dit samen met mijn collega’s met veel plezier, en met heel veel respect naar families en nabestaanden mogen doen. Vanuit deze functie kwam ik in contact met natuurbegraafplaats Maashorst. Vanaf de eerste uitvaart die ik mee mocht verzorgen, was ik onder de indruk van natuurbegraven. De rust, de kalmte en de sfeer die natuurbegraafplaats Maashorst uitstraalt vind je op geen kerkhof of openbare begraafplaats terug. Mijn eerste reactie naar mijn collega’s was dan ook: “Hier waait al het verdriet weg en de gasten zijn meer ontspannen.” Mijn collega gaf nog een opmerking: “Ik mis kapelaan Odekerke uit de tv- serie Dagboek van een herdershond, dan zijn we weer helemaal terug in de tijd.” Kortom, sinds mijn eerste kennismaking met natuurbegraafplaats Maashorst ben ik enthousiast over natuurbegraven. Na enkele jaren werd ik als drager ontslagen vanwege verjonging en het uitbesteden van de functie. Ik kreeg de kans me aan te melden voor het verrichten van werkzaamheden op de natuurbegraafplaats. Inmiddels werk ik alweer ruim drie jaar met heel veel plezier als parkeerwacht en cateringmedewerker op natuurbegraafplaats Maashorst, met een hele fijne groep collega’s. En de opmerking van toen: “Hier waait al het verdriet weg”, heb ik al vaak verteld aan onze gasten die dit achteraf meestal alleen maar kunnen beamen. Groetjes, Vincent

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Landgoed Mookerheide

Vliegenvangende luchtacrobaten

25 mei 2020

De dagen worden langer en knoppen bloeien uit tot prachtige bloemen of verse groene blaadjes. Blaadjes die gegeten worden door larven van vlinders, kevers en andere insecten. Deze larven worden weer gegeten door andere insecten of vogels, of dienen als voer voor de jonkies die net uit hun ei zijn gekropen. Jonge vogels eten een veelvoud aan lichaamsgewicht voor de groei. Er moeten dus heel wat rupsen, vliegjes of andere insecten gevangen worden, willen alle vogels zo groot en sterk worden als hun ouders. Sommigen vangen op meesterlijke wijze al vliegend de vliegjes en muggen uit de lucht, wendbaar en snel. Zwaluwen hebben dit tot een kunst verheven. Als ware luchtacrobaten vliegen ze op hoge snelheid hoog in de lucht hun kostje bij elkaar, wat dagelijks neerkomt op duizenden vliegjes, mugjes of andere insecten. Nederland telt drie soorten zwaluwen: de boerenzwaluw, de huiszwaluw en de oeverzwaluw. In april komen ze na een vlucht van zo’n 9.000 km vanaf zuidelijk of midden Afrika weer terug in Nederland. Vrijwel altijd weer op hetzelfde nest; onvoorstelbaar hoe ze zo precies de weg weten. In mei komen de eerste van de drie tot zes eitjes uit en worden de jongen volgestopt met alle vliegen en muggen die de ouders maar kunnen vangen. De boerenzwaluw (de meest bekende zwaluw) heeft twee tot drie legsels per jaar en dus evenzoveel hongerige kinderen. Zwaluwen bouwen hun nesten in oude bomen, maar ook onder dakranden en schuren. Je komt ze dus overal tegen. Een hele bijzondere zwaluw, die eigenlijk helemaal geen zwaluw is, is de gierzwaluw. In de evolutie hebben beide vogelsoorten een zelfde aanpassing doorgemaakt en kennen ze nu een vrijwel dezelfde levenswijze. De gierzwaluw komt in het voorjaar vanuit midden Afrika naar Nederland gevlogen. Bouwt hier een nest, legt eieren, brengt zijn kroost groot en vliegt in augustus weer terug naar Afrika. Het bijzondere van deze vogel is dat hij nooit aan de grond komt. De gierzwaluw eet, drinkt en slaapt al vliegend door de lucht. Behalve om te broeden; dat doet -ie in een nest in een oude boom of in of langs daken. De gierzwaluw is overigens goed te onderscheiden van de echte zwaluw. Als hij vliegt lijken zijn gespreide vleugels samen een sikkel te vormen. En zodra hij laag vliegt, is duidelijk aan het gierende geluid te horen waar -ie zijn naam aan te danken heeft. Gierzwaluwen vliegen veelal in groepen en kwetteren er daarbij vrolijk op los met elkaar. Als je de zwaluwen (en jezelf) een plezier wil doen, hang dan nestkasten op rondom je huis. Zeg nou zelf; in plaats van het brommen van een vlieg, hoor jij toch ook liever het kwetteren van een zwaluw?

Heidepol

Even voorstellen...

12 maart 2020

Annemiek Hellings Ik ben Annemiek Hellings, 38 jaar en sinds november 2019 werkzaam op Heidepol. ‘Werkzaam’ suggereert dat ik er werk. Toch voelt dat heel vaak niet zo. Als ik op Heidepol ben, gaat het vooral om in verbinding zijn. Ik ben in verbinding met die mooie plek, met mijn fijne collega’s en natuurlijk met alle mensen die een reden hebben om Heidepol te bezoeken. Meestal is die aanleiding in meer of mindere mate verdrietig en soms ook helemaal niet. De overeenkomst is wat mij betreft dat ik echt ben en er echt ben. Daarbij probeer ik altijd iets aardigs toe te voegen. Een stukje oplopen met mensen op een kwetsbaar moment in hun leven doe ik al wat langer. Vroeger werkte ik in Midden-Amerika in een tehuis voor misbruikte kinderen. Het heeft mij geleerd hoe waardevol het is als je je oprecht verbindt aan iemand die het moeilijk heeft. Dat deed ik als mens, intuïtief. Door de opleiding voor hulpverlener in de verslavingszorg en psychiatrie te volgen, legde ik een theoretische basis onder die intuïtie. Dat kon ik later ook weer gebruiken in mijn werk als uitvaartbegeleider. Voor mij is altijd het begin: contact maken en zoeken naar de verbinding. En als die verbinding er is, kun je samen verder komen. Daar word ik blij van. Ik ontmoet je graag een keer op Heidepol! Marianne Broersen Telkens als ik over de oprijlaan met de beuken aan weerszijden rijd of wanneer ik kijk naar het open veld voor me, voel ik de ontroering en rust die deze plek uitstraalt. Toen ik jaren geleden voor de eerste keer op Heidepol kwam, was ik direct onder de indruk van deze plek. Ik stel me graag even voor. Mijn naam is Marianne Broersen. Sinds 1 mei 2019 ben ik werkzaam als informatiemedewerker op Heidepol. Het grootste deel van mijn leven woon ik in Arnhem. Een fijne omgeving met veel mooie natuur. Na meer dan 35 jaar in het onderwijs gewerkt te hebben, ben ik blij dat ik nu op deze prachtige natuurbegraafplaats mag werken. De combinatie van mooie ontmoetingen én genieten van de natuur op Heidepol maken het werk heel speciaal. Ik voel me bevoorrecht om mensen rond te leiden en samen met hen een plekje uit te zoeken. Tijdens uitvaarten merk ik dat de natuur zorgt voor rust en alles wat zachter maakt. Dat heb ik ook zelf ervaren toen ik met mijn zusje een plek ging uitzoeken op Heidepol. Toen ze een tijdje later werd begraven, was dat, ondanks het verdriet, heel mooi en natuurlijk. Het was een liefdevol afscheid, waarin we als familie de tijd en ruimte kregen om zelf invulling te geven aan de uitvaart. Deze rust en ruimte ook aan anderen kunnen bieden, vind ik heel waardevol. Samenwerken met fijne collega’s en het enthousiasme voor de natuur delen met elkaar, maken het werken op Heidepol voor mij heel bijzonder. Ik kijk ernaar uit je te ontmoeten op Heidepol!

Heidepol

De lente komt eraan!

12 maart 2020

Overal op Heidepol is te zien dat de lente in aantocht is; de dagen worden langer en de temperatuur stijgt. Met als gevolg dat veel planten en dieren weer actief worden. Zo liet de hazelaar zoals ieder jaar als eerste zijn bloei zien en beginnen andere struiken al voorzichtig te krijgen. Vooral de Europese vogelkers is er vroeg bij dit jaar, en sommige struiken staan op het punt te bloeien. De sleedoorn met zijn witte bloemen is een van de eerst bloeiende struiken in ons land. Wat opvalt aan deze struik is dat hij eerst bloeit en dat er daarna pas blad aan de struik komt. Bovendien zie je aan verschillende dieren dat het voorjaar nadert, vooral aan de vogels. Lijsters zingen hun mooiste lied. Vooral de zanglijster valt op, die zich hoog vanuit een boom laat horen. De merel, die in de late winter een beetje hakkelend zijn zang oefent, zingt nu uit volle borst. Behalve als hij druk ruziemaakt met andere mannetjes-merels om zijn territorium te bepalen. Ook de vinkenslag hebben we al gehoord, die de vink – net zoals de merel – eerst flink moest oefenen. Hij schraapt als het ware zijn keel na een lange periode van stilte. De nestkastjes die op verschillende plekken op ons terrein zijn opgehangen, worden in deze tijd al drukbezocht. Mezen vliegen er in en uit om alvast te kijken of ze geschikt zijn om later dit jaar een nestje in te bouwen. Ondertussen hebben we de eerste zomergast gespot op onze natuurbegraafplaats: de witte kwikstaart. Dit kleine vogeltje met zijn wippende staart is een van de eerste vogels die terugkomt uit zijn overwinteringsplaats aan de Noord-Afrikaanse kust. Vogels zijn niet de enige dieren op onze begraafplaats, waaraan te zien is dat het voorjaar begint. Op de meest warme en vooral zonnige dagen bestaat een kans dat je al een vroege zandhagedis kunt zien zonnebaden. Zodra de zon achter een wolk verdwijnt, trekt hij zich terug in zijn holletje of onder een boomstam.

Schoorsveld

Even voorstellen...

6 maart 2020

Wat leuk dat ik mezelf aan jullie mag voorstellen! Mijn naam is Charlotte Nouwen, ik ben 48 jaar, woon in Helmond en werk onder andere als gastvrouw bij natuurbegraafplaats Schoorsveld. Afgelopen jaar vierden mijn lieve man Frank en ik ons 25-jarig huwelijksjubileum. Samen hebben we drie kinderen waar we heel trots op zijn en waar we veel leuke dingen mee doen. Mijn zoon Joey is 24 jaar oud en mijn dochters Demy en Lindsey zijn 22 jaar oud; een eeneiige tweeling. Mijn man werkt als kwaliteitsmanager in Overijssel en is elke avond pas tegen 20.00 uur thuis. Daarom vind ik het extra leuk dat alle kinderen nog gezellig thuis wonen. Mijn zoon werkt net zoals ik in het mooiste hotel van Helmond, ook als ontbijtkok. Joey neemt vijf dagen voor zijn rekening en ik de overige twee dagen. Daarnaast werk ik ook regelmatig in de bediening in hetzelfde hotel. Mijn dochters werken momenteel in een winkel, maar zullen binnenkort weer de overstap maken naar een leuke baan in de kinderopvang, daar waar zij beiden voor opgeleid zijn. Ik heb destijds na drie jaar mavo de overstap gemaakt naar de koksschool en deze opleiding ook afgerond. Direct daarna ben ik aan de slag gegaan als kokkin in combinatie met medewerkster bediening in het destijds leukste restaurant van Helmond. Deze leuke baan heb ik weloverwogen opgegeven om volledig de zorg voor de kinderen op me te nemen. Toen de kinderen wat ouder waren, ben ik vrijwilligerswerk gaan doen, onder andere als overblijfjuffrouw bij de kleintjes op een basisschool. Mijn hobby’s zijn wandelen/spelen met mijn honden, lekkere dingen koken samen met mijn moeder en vervolgens gezellig samen eten. Ik hou er sowieso van om thuis te koken voor familie en vrienden. Ik speel graag spellen zoals ‘Kolonisten van Catan’ en zwem en lees graag. Met mijn dochters ga ik graag shoppen en lunchen of naar de bios. Naast mijn werkzaamheden in Hotel West-Ende in Helmond ben ik heel blij om als gastvrouw bij natuurbegraafplaats Schoorsveld in dienst te zijn. Ik tel er altijd weer op om te gaan werken, voor onze gasten klaar te staan, en ze te bieden waar zij op dat moment behoefte aan hebben. Soms is dit een luisterend oor, soms enkel informatie over onze mooie locatie. Het geeft keer op keer een zeer voldaan gevoel om samen met mijn lieve collega’s onze gasten op te vangen en hun dankbare reacties in ontvangst te mogen nemen. Ik hoop nog heel lang als gastvrouw verbonden te mogen blijven aan team Schoorsveld! Groetjes, Charlotte

Schoorsveld

Inzameling lege waxinelichtjes

6 maart 2020

Elke dag branden wij hier op Schoorsveld veel waxinelichtjes. De bakjes van de opgebrande waxinelichtjes verzamelen we voor een goed doel. Hans Rijnders (60) uit Asten verzamelt plastic doppen, kroonkurken en waxinelichtbakjes. Allemaal voor het goede doel. Hans heeft jarenlang gewerkt, maar kwam na twee herseninfarcten thuis te zitten. Hij wilde iets doen waarmee hij anderen kan helpen en begon te sparen. Inmiddels is Hans er bijna zes jaar mee bezig. Hij krijgt hulp bij het uitsorteren van het materiaal dankzij kleinschalige dagbesteding. De plastic doppen worden opgehaald door een stichting die begeleidingshonden opleidt. De bakjes van de waxinelichtjes worden eerst ontdaan van het kaarsvet, dat hergebruikt wordt. Daarna gaan de bakjes naar een oud ijzerhandelaar, die ook de kroonkurken afneemt. Van de opbrengst van het ‘afval’ financiert Hans Rijnders diverse projecten welke ten goede komen aan ouderen en mensen met een beperking. De projecten zijn allemaal regionaal zodat Hans daadwerkelijk kan zien wat er met het geld gebeurt. Zo heeft men in Deurne een tovertafel kunnen aanschaffen. In Helmond is een leeftafel bezorgd en in Asten is voor een woonvoorziening een complete bestekset geleverd. Momenteel wordt er volop gespaard voor de aanschaf van een duofiets en de aanleg van een beleeftuin. Wat heel klein is begonnen, is uitgegroeid tot een groot netwerk. Inmiddels verkoopt Hans ook eitjes, waarvan 4 cent per ei naar het goede doel gaat. Hans Rijnders heeft een honderdtal inleverpunten. Hij maakt zelf een rondje langs deze adressen. Dit sociale aspect is voor Hans belangrijk nadat zijn fulltime baan wegviel. Maar vooral gaat het om het doel om met bijna niets, zoals de doppen en de waxinelichtbakjes, veel mensen te helpen zonder om geld te hoeven vragen. Hoe mooi is dat?!

Landgoed Mookerheide

Wist je dat...

3 maart 2020

Als natuurbegraafplaats zijn wij onderdeel van Landgoed Mookerheide. Het prachtige witte jugendstil jachtslot springt het meest in het oog, maar ook daaromheen liggen verschillende andere pareltjes verborgen. Zoals het parkbos met de vele verschillende boomsoorten en de historische kassen en tuinen. Landgoed Mookerheide is een bijzondere plek met een grote cultuurhistorische waarde en sinds 2001 aangewezen als beschermd rijksmonument. De aanleg ervan startte in 1902 in opdracht van Jan Jacob Luden. Het landgoed heeft verschillende bewoners gekend die allen met hart en ziel hebben bijgedragen aan de instandhouding van het landgoed. Samen met de bijbehorende bossen beslaat Landgoed Mookerheide een oppervlakte van 160 hectare. Wij hebben daarvan 50 hectare in beheer. Het is een eer voor ons om als gast op dit landgoed aanwezig te mogen zijn. In de historie van het landgoed zijn wij immers een tijdelijke gast. Wij beheren het natuurgebied met als tweede functie: begraven. Na het laatste afscheid dragen wij het natuurgebied weer over aan Natuurmonumenten. Onze missie is om bij te dragen aan mens en natuur op Landgoed Mookerheide. Voor team natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide is het van belang om ook buiten het natuurgebied het landgoed te kennen. Daarom hebben we de afgelopen periode excursies georganiseerd onder leiding van Fons Mandigers en landgoedbuurman Jan Wolters van Natuurmonumenten om het landgoed en het gebied daarbuiten te leren kennen. Het was een prachtige beleving. We zijn trots om deel uit te mogen maken van dit schitterende landgoed!

Landgoed Mookerheide

Even voorstellen...

3 maart 2020

Mijn naam is Roelien Ruhaak. Na jaren werkzaam te zijn geweest in de zorg als ergotherapeut en kindercoach werk ik vanaf de opening op natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide. Een bijzondere periode om mee te mogen maken; de opstart van een nieuwe natuurbegraafplaats, en wát voor één! Ik vind het een voorrecht om hier te mogen werken, zowel binnen als buiten in natuurlijke sferen. Ik houd van bomen en bos en kan heel erg van de natuur genieten, nu ook nog op mijn werk! In mijn vrije tijd ben ik veel in het bos te vinden, o.a. om mijn hond uit te laten, wat een goede aanleiding is om in weer en wind buiten te verblijven. Bossen vervelen mij nooit, maar ook aan het strand vind ik het heerlijk om uit te waaien. Hier ben ik dan ook regelmatig te vinden, vooral in Zeeland. Ook op mijn werk ga ik in weer en wind naar buiten. Op mijn nieuwe werkplek heb ik al veel geleerd van onze natuurbeheerders over de natuur in zijn algemeenheid en over ons landgoed in het bijzonder. Het is fijn om deze verhalen te kunnen doorvertellen aan onze gasten/belangstellenden, zodat zij ook weten in wat voor gebied ze een plekje kiezen. Mensen vinden het leuk om deze verhalen te horen; hierdoor gaat het bos/hun plekje nóg meer voor ze spreken. Er valt ook veel te vertellen over deze bijzondere plek. Historie en natuur gaan samen en ik leer nog regelmatig bij. Ik kijk inmiddels dan ook met andere (kenners!) ogen naar de natuur. Zelfs nu aan het einde van de winter, want dan springen de contouren van de bomen met hun speelse takken-structuur mij opeens in het oog. Maar ook de herfst was op natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide betoverend… Ons bos was zo prachtig! Tot eind november konden we dagelijks genieten van de schoonheid van het goud, geel, rood en bruin aan de bomen, en de goudgele grassen eronder, echt prachtig! Maar ik kan zeker ook al uitkijken naar het voorjaar, wanneer al die mooie bomen het bos lichtgroen verlichten. Bijzonder aan deze werkplek is om even dicht bij mensen te staan op een heel cruciaal moment in hun leven. Soms met een traan, soms met een lach. Veelal met heel veel voldoening, zowel van mijzelf als van onze gasten. Ik vind het heel bijzonder om zo aan de zijlijn te staan van een heel speciaal moment, het begeleiden van een uitvaart of het aankopen van een grafplek, vaak voor mensen in volle gezondheid. Een gast zei eens: ‘Jij bent eigenlijk makelaar van ons laatste huis!’, een mooie omschrijving van ons vak. Met regelmaat hoor ik ook: ‘Het lijkt wel of we gaan kamperen, waar zullen we de tent opzetten?’. Soms is het verdrietig als iemand net is overleden, maar ook dan geeft het mij veel voldoening om er voor de mensen te zijn. Door ze in een moeilijke fase te helpen voor hun dierbare een mooie laatste -eeuwigdurende- rustplaats in de natuur te vinden en een mooi afscheid voor te bereiden. Tot ziens op natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide!

Landgoed Mookerheide

De lente is in aantocht

3 maart 2020

Terwijl de schaapskudde kalmpjes over de Mookerheide graast, en de eerste lammetjes het levenslicht zien, is de prille lente al duidelijk merkbaar. We staan aan het begin van de cirkel van vernieuwing en de natuur is volop in beweging. En dit jaar zelfs wat eerder dankzij de relatief hoge temperaturen! De eerste dag van de lente heeft iets magisch. Het is het moment waarop dag en nacht overal ter wereld even lang duren. Alles wat zich verborgen hield in de winter, komt in de lente tevoorschijn. De vruchtbare humuslaag die voortgekomen is uit de val van de herfstbladeren, wordt langzaam opgenomen door de nog koude winterregen. Onder de grond zijn de eerste veranderingen al gaande. Zo zijn planten bezig zich opnieuw te verbinden met de aarde. De levenskracht van de natuur is als het ware bijeen geperst in zaden, wortels en knoppen. Zaadkiemen vormen wortels en ook bomen en struiken die overwinterd hebben, breiden hun wortels uit. Daarna groeit de plant uit de aarde omhoog richting het licht, om de eerste zonnestralen te vangen. Het jonge, groene gewas is teer en sterk tegelijk. In deze fase is het heel moeilijk om de verschillende planten te ontdekken, omdat ze allemaal nog maar twee kiembladeren hebben. Maar in elke aanleg van een nieuwe plant of boom ligt het idee en de kracht al vast om zich te ontwikkelen. Zelfs de eeuwenoude bomen op Landgoed Mookerheide krijgen jonge, groene blaadjes aan hun takken. Stoere, robuuste takken krijgen kleine en tere bloesems. Nog even en de knoppen ontluiken. Vogels zingen en bereiden zich voor op de lente en een nest. De natuur werkt zich naar de zon. In de winter hingen de sneeuwklokjes met hun kopjes naar beneden. Gevolgd door de krokussen die zich langzaam en lichtgesloten omhoog richten. En wat dacht je van de zonnige, gekleurde narcissen die zich volledig openen? Het is nú al genieten geblazen! In het voorjaar, als alle bomen en struiken nog kaal zijn, schijnt de zon op de bolgewassen. Ze maken nu nog volop gebruik van het zonlicht dat hen bereikt, omdat de bomen en struiken nog kaal zijn. Maar niet voor lang, want al snel komen er andere groeiers omhoog, die net iets hoger uitschieten dan de bolgewassen, zoals het speenkruid en de bosanemoon. Vervolgens komen de kruidachtigen en als laatste vouwen de bomen hun bladeren uit. Om Landgoed Mookerheide mooier en groener te maken, hebben we met het team op het Kruidenveld achter de historische kassen de afgelopen periode 750 jonge bomen aangeplant.

Maashorst

Lezing digitale erfenis

17 februari 2020

Begin deze maand gaf Sander van der Meer een presentatie over een steeds vaker voorkomende zorg van nabestaanden: Hoe kun je de digitale nalatenschap van jezelf of je geliefde enerzijds veiligstellen, en anderzijds doen verwijderen mocht je dat willen? Ondanks de zwaarte van dit onderwerp waren we blij te horen dat onze gasten, met name nabestaanden en uitvaartondernemers, deze avond als heel zinvol hebben ervaren. De handvatten en tips die werden aangereikt, werden afgewisseld met een dosis humor, waardoor de avond toch luchtig bleef. Een tip die we je willen meegeven; Als er een dierbare is overleden waar je een waardevol whatsapp contact mee had, ben je er dan van bewust dat bij het uitgeven van diens telefoonnummer (na opzegging van diens abonnnement) alle whatsappjes gestuurd met dit nummer voor altijd verdwijnen, óók van jóuw telefoon. Je kunt deze whatsapp gesprekken uiteraard ook op een andere manier bewaren, door er bijvoorbeeld screenshots van te maken, en ze als foto’s op te slaan. Een andere en eenvoudige manier om ze veilig te stellen, is om er een boekje van te laten maken. Dit kan via www.whappbook.com Heb je behoefte aan meer informatie over digitaal nalatenschap, dan zou je eens kunnen kijken op www.artofgoodbye.com ‘Vraag je niet af wat je moet regelen. Bedenk hoe je herinnerd wilt worden.’ Mocht je vragen hebben na het lezen van dit stukje, neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen je graag op weg.

Maashorst

De zwarte els

17 februari 2020

Op natuurbegraafplaats Maashorst groeit een oeroude boomsoort, genaamd de zwarte els (Alnus glutinosa). Uit fossiele vondsten blijkt dat de zwarte els al vanaf het begin van het holoceen in Nederland voorkomt. Dat is zo’n 9.000 jaar geleden. De els (behorende tot de berkenfamilie) groeit vooral op plekken waar het voldoende vochtig is, bijvoorbeeld langs riviertjes, beekjes, vennen en moerassen. De soort groeit graag in groepen en in houtsingels langs sloten. De bladeren en jonge knoppen van de els zijn plakkerig, vandaar ook de tweede naam ‘glutinosa’. Een benaming die afstamt van het Latijnse woord ‘gluten’, wat letterlijk ‘lijm’ betekent. Van het woord ‘Alnus’, is men niet helemaal zeker waar het vanaf stamt. In het Latijn komt het woord Alnus voor en heeft het te maken met water. Onze Keltische voorvaderen gebruikten het woord Alis voor water. Hier kan Alnus dus ook uit voort zijn gekomen. De els werd in een ver verleden gebruikt als hakhout. Niet zozeer om als kachelhout te gebruiken, maar doordat het hout geen hars bevat, was -en is- het uitermate geschikt om er houtskool van te maken, wat weer werd gebruikt als bestandsdeel voor buskruit. Het hout van de els lijkt in eerste instantie niet geschikt om er iets van te bouwen, omdat het hout in tegenstelling tot bijvoorbeeld een eik, relatief zacht is. Maar niets is minder waar! Het hout rot namelijk niet onder water en wordt daarom toegepast in natte funderingen. De els haalt veel water uit de bodem en verdampt grotendeels. Aan de wortels van de els, groeien zogeheten wortelknollen en hierin zit weer een bacterie, genaamd Frankia Alni, die in symbiose leeft met de els. Deze bacterie bindt stikstof uit de atmosfeer en zorgt voor de vorming van nitraat, dat weer wordt gebruikt door de els. De els kan hierdoor op stikstofarme gronden groeien. Op zijn beurt voorziet de els de Frankia-bacterie van koolstof, die deze bacterie weer nodig heeft voor de fotosynthese. Wat zit de natuur toch mooi in elkaar, nietwaar?! Marcel Janssen – natuurbeheerder Maashorst

Schoorsveld

Het is herfst!

3 december 2019

Deze prachtige paddenstoelen zijn gefotografeerd door leden van IVN Heeze-Leende. Deze herfst hebben we een explosief aan paddenstoelen op Schoorsveld, ze zijn er in alle maten en kleuren. Buiten dat het natuurlijk een prachtig gezicht is, hebben paddenstoelen ook een belangrijke functie. Hoewel we paddenstoelen op de groenteafdeling in de supermarkt kunnen vinden is het geen plant. Maar ook geen dier. Een paddenstoel is het vruchtlichaam van een schimmel. Meestal leeft die schimmel onzichtbaar onder de grond of onder boomschors. Het netwerk aan schimmeldraden krijgt bovengrondse uitlopers waar paddenstoelen groeien en die zien we. De paddenstoel is vergelijkbaar met de vrucht van een appelboom: de appel. Alleen is de ‘boom’ in het geval van de paddenstoel niet zichtbaar. Zonder bodemschimmels en zijn paddenstoelen zou het maar een rommeltje zijn. Met hun schimmeldraden ruimen ze organisch materiaal op, zoals bladeren, hout en dode wormen. Paddenstoelen zijn een soort stofzuigers! Meer dan 90% van de afbraak van de organische reststoffen gebeurt door schimmels. Zonder hen zou een bos in zijn eigen afval omkomen. Het organisch materiaal zet bodemschimmels ook om in voedsel voor planten en andere bodemorganismen. Er zijn ook schimmels die echt samenwerken met bomen. Sommige bomen groeien daarom alleen in de buurt van deze bodemschimmels. De schimmel transporteert mineralen en water vanuit de bodem naar de boomwortels, in ruil voor koolstof en energie. IVN Heeze-Leende

Heidepol

Naar een toekomstbestendig bos

3 december 2019

Op Heidepol werken we aan een toekomstbestendig bos. Daarom zorgen we dat onze productiebossen zich ontwikkelen naar een gemengd natuurbos met verschillende soorten inheemse bomen van alle leeftijden. Zo is het bos weerbaar tegen ziektes en klimaatverandering en is er altijd wel een open plek waar lichtminnende bossoorten zich thuis voelen en jong bos zich goed kan ontwikkelen. Hoe belangrijk dat is, is te zien aan de fijnsparren op Heidepol. Net zoals op veel plekken in Nederland en daarbuiten, hebben ook de bossen op de Veluwe te lijden gehad onder de droogte van de afgelopen jaren. Daardoor zijn bijvoorbeeld veel van de fijnsparren verzwakt geraakt en kreeg de letterzetter -een klein kevertje- massaal de kans haar eitjes te leggen in de bast van deze naaldbomen. De komende periode gaan we daarom een groot deel van deze dode en verzwakte fijnsparren kappen en op deze plekken nieuw bos aanplanten. We doen dat met diverse soorten inheemse loof- en naaldbomen zoals beuk, eik, berk en grove den. Daaronder komt een fijne struiklaag met lijsterbes, hazelaar en brem, en op de grond een kleurrijk geheel van planten zoals vingerhoedskruid, bosvergeetmijnietje en dagkoekoeksbloem. Zo ziet het nieuwe bos er straks niet alleen aantrekkelijk uit, maar is het ook toekomstbestendig en biedt het een fijne leefomgeving voor allerlei planten en dieren. Uiteraard houden we bij de werkzaamheden rekening met het broedseizoen en de dassenfamilie die in de buurt van het fijnsparren bos een schitterende burcht heeft. Een deel van de werkzaamheden vindt daarom in januari plaats en de rest van de werkzaamheden volbrengen we in juli/augustus. Op de bordjes in het natuurgebied kun je hier meer over lezen, maar je kunt natuurlijk ook altijd een van de natuurbeheerders aanspreken. De natuur is altijd in beweging en wij bewegen mee.

Maashorst

Het is herfst!

27 november 2019

Het is herfst en dat is te merken ook! Het is herfst, herfst op natuurbegraafplaats Maashorst. Zó hadden we schitterend weer met de lichtjesavond en zó staan we twee dagen later in de stromende regen. Eerlijk is eerlijk: ook dit heeft weer iets. Het is erwtensoepweer! Het gure weer, het verkleuren van de bladeren, wolken die het ene moment helder wit zijn en tien minuten later weer grijs en grauw. Ook vandaag is het weer zeer wisselvallig: met een temperatuur van maar net 9 graden is het koud, waterkoud! Ik ben bezig bij een boskamer aan het einde van de middag en het regent. De wind waait door de toppen van de bomen en de geel gekleurde berkenbladeren vliegen in kleine groepjes door de lucht. De dunne goudkleurige sprieten van het pijpenstrootje wuiven gezamenlijk mee op de wind. Wat een prachtig gezicht is dit. Mijn handschoenen zijn doorweekt en mijn gezicht voel ik niet meer door de kou. Het is half vijf, nog even de laatste loodjes en dan kan ik terug naar de werkschuur om mijn natte spullen uit te trekken. Op de achtergrond hoor ik nog even een zwarte specht ‘schreeuwen’, de enige vogel die ik vandaag heb gehoord of gezien. De rest is stil. En dan opeens trekt de grijze lucht weer open en komen de laatste zonnestralen aan het einde van deze natte dag tóch nog tevoorschijn. Ik kijk vanuit de boskamer over het veld en zie de dauw opkomen. Deze hangt zo’n 30 cm boven het veld. Het begint nu langzaamaan te schemeren en ik zie in de verte hoe een ree uit een bosperceel tevoorschijn komt en blijft staan aan de rand van het veld, rondkijkend om zich heen, met zijn poten bijna niet zichtbaar door de dauw. Een foto in levende lijve… Hoe mooi kan het afsluiten van een dag zijn?! Zo, nu op naar huis, naar de warme kachel. Droge kleren aantrekken en, onder het genot van een kop hete erwtensoep, mijn prachtige belevingen van vandaag vertellen… Marcel Janssen, natuurbeheerder Maashorst

Landgoed Mookerheide

Even voorstellen...

26 november 2019

Graag stel ik me even voor. Ik ben Willeke Driessen en ik heb het geluk dat ik mag werken op de prachtige nieuwe natuurbegraafplaats Landgoed Mookerheide. Jarenlang heb ik maatwerk reizen samengesteld voor mensen. Ik heb veel van de wereld mogen bewonderen en mijn ervaringen in het buitenland mogen delen. Inmiddels is de behoefte om weg te gaan nagenoeg verdwenen en verwonder ik mij over hoe mooi en verrassend mijn directe omgeving is. Landgoed Mookerheide is een gebied dat voor velen als thuis voelt. Ook voor mij is het een speciale plek waar ik veel tijd heb doorgebracht met familie en vrienden. In de prachtige bosrijke omgeving wordt al jaren gewandeld, gefietst, hardgelopen en nu ook herdacht. Het is heel bijzonder om met mensen samen hun plek voor altijd uit te mogen zoeken. Samen gaan we naar buiten en kijken we naar de bomen, de planten, het uitzicht en het licht. Als er een plek wordt gereserveerd, merk ik dat het mensen rust geeft dat het goed geregeld is. Bij een uitvaart bewandelen we de kronkelende (soms hellende) paden, een mooie weg naar die ene speciale plek in de natuur. Mijn favoriete seizoen is de lente, omdat de natuur dan ontwaakt en vol nieuw leven zit. Maar sinds mijn werk op de Mookerheide leer ik ook op een andere manier kijken naar de seizoenen. Op dit moment geniet ik bijvoorbeeld intens van de gele, bronzen en rode kleuren in het bos. De pijpenstrootjes die wel van goud lijken te zijn en hoe het licht door de kronen schijnt; een mystieke sfeer. Landgoed Mookerheide zit vol verhalen uit het verleden. Nu komen daar de verhalen bij van de mensen die daar hun plekje hebben. In de natuur, voor altijd. Heel graag tot ziens.

Heidepol

Herfst op Heidepol

22 november 2019

De veranderlijkheid van de natuur laat zich elke keer weer op bijzondere wijze zien. Niet alleen het verkleuren en loslaten van de bladeren en de geuren die de seizoenen met zich meebrengen; ook de flora en fauna op natuurbegraafplaats Heidepol laat zich meer of juist minder zien. Bij het verkleuren van de bladeren, schieten de eerste paddenstoelen uit de grond. Paddenstoelen zijn de vruchten van schimmels en zijn vooral in de herfst in alle kleuren en vormen te bewonderen. Wanneer de bodem nog warm en lekker vochtig is, zuigen ze zich vol met vocht om zo hoog mogelijk boven de bodem uit te groeien en hun sporen te verspreiden. Paddenstoelen zijn de vuilnisman voor hun omgeving. Biologisch afval wordt door hen opgeruimd en zelfs gerecycled tot nieuw voedsel voor planten en dieren. Met de naderende kou, bereiden veel dieren ook hun winterverblijf voor. De das beweegt zich voort onder het motto ‘Een goede voorbereiding is het halve werk!’, en werd enkele maanden geleden al druk in de weer gezien door onze natuurbeheerders. Zijn oude isolatiedeken van gras en ander materiaal was nodig toe aan vervanging. Een nieuwe voorraad is verzameld en zal de komende maanden nog aangevuld worden. Zo komen dassen hun winterrust geïsoleerd door en bieden ze hun nakomelingen tijdens de koude dagen een warm welkom. Ook verschillende vogels laten zich zien dit seizoen. Denk aan de kramsvogel, de koperwiek en de sijs. Onze natuurbeheerders hebben meeskasten opgehangen vlakbij de eiken waar de eikenprocessierups zijn nest heeft gebouwd. De koolmezen zijn hier vaker te zien en bekijken of dit plekje een mogelijk nieuwe broedplek voor ze kan worden. Met het oog op de jongen die uitkomen zodra de processierupsen weer actief zijn, zou dit voor de vogels een ideale plek zijn met voldoende voedsel.

Schoorsveld

Een geslaagde natuurwerkdag

21 november 2019

Zaterdag 2 november organiseerden we weer een natuurwerkdag op Schoorsveld. Alweer voor de zesde keer sinds de opening van Schoorsveld werd ook dit keer door een grote groep hard gewerkt om de natuur op Schoorsveld een handje te helpen. Ook nu was er voor iedereen een passende en leuke activiteit. Zo zijn de berken en dennen (ontstaan uit zaailingen) rondom de vennen gesnoeid en verwijderd. Op deze manier houden we de vennen open van dichtbegroeide, houtige beplanting, en voorkomen we dat een ven verbost. Een leuke -en vooral voor de vennen van Schoorsveld- zeer nuttige klus. Achterin, bij het Gagelbos is tijdens de natuurwerkdag hard gewerkt om het bos vrij te zetten van de dichte begroeiing van berken. Het tak- en tophout is op een ril gelegd; hier profiteren insecten en allerlei soorten vogels, muizen en egels van. Zij kunnen de ril gebruiken als nestplaats, beschutting en voedselbron. Er is de komende tijd nog veel werk te verzetten op Schoorsveld. De werkzaamheden rondom het ven zullen vaker nodig zijn; jonge berkjes, de pionieren, steken graag als eerste de kop op. Ondanks het slechte weer was het een zeer geslaagde dag die goed verlopen is. Na de welbekende soep en worstenbroodjes, hebben we deze fijne en vooral nuttige ochtend rond 13.00 uur afgesloten. Wij willen iedereen bedanken die zich vrijwillig voor Schoorsveld heeft ingezet en hopen bij een volgende natuurwerkdag weer op zo’n prachtige opkomst. Vele groeten van team Schoorsveld

Schoorsveld

Even voorstellen...

19 november 2019

“Wààr werk jij?”, deze vraag wordt me regelmatig gesteld. En wat ben ik dan trots om te vertellen over natuurbegraafplaats Schoorsveld en mijn rol als informatiemedewerker. Een rol die me op het lijf geschreven is…., want als ‘communicatief wezen’ gaat mijn hart sneller kloppen van ontmoetingen met mensen. Graag stel ik me even voor. Mijn naam is Martine Wolfs, 46 jaar, en afkomstig uit ‘gemeenteland’. Bijna twintig jaar heb ik bij diverse gemeenten, waaronder Baarle-Nassau en Dongen, als communicatiemedewerker gewerkt. Mensen informeren, luisteren en verbinden; het is mooi en dankbaar werk om als echt ‘mensen-mens’ te mogen doen. In mijn vrije tijd ben ik ook actief als ‘trouwmevrouw’. Dan verbind ik als buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand mensen met elkaar. Ik mag liefdesverhalen vertellen en er zijn op een belangrijk levensmoment. De stap om te gaan spreken bij afscheidsceremonies was niet zo heel erg groot. Mijn eigen ervaringen met afscheid van dierbaren en de confrontatie met mijn eigen sterfelijkheid speelden daarbij een belangrijke rol. Maar ook bij afscheid gaat het om de liefde en wat de ander voor jou persoonlijk betekend heeft. Zelfs bij verdriet is het heel dankbaar om een familie te kunnen ondersteunen bij het laatste afscheid. Mijn werkzaamheden als uitvaartspreker heb ik echter stop gezet toen ik op Schoorsveld kwam. De rust die de regelmatige werktijden mij en mijn gezin geeft, én het werken in een hecht en fijn team, gaven de doorslag! De liefde voor de natuur, met name voor prachtige veldbloemen, bracht mijn moeder op me over. Zij was jarenlang akela bij de welpen. Haar kennis én alle nieuw opgedane natuurinformatie op Schoorsveld, geef ik graag weer aan jou door. Ik hoop je binnenkort een keer te ontmoeten op Schoorsveld! Een verbindende groet, Martine

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Landgoed Mookerheide

Hoe komen bijen de winter door...

19 november 2019

Met de winter in aantocht zijn de meeste insecten al voorbereid op de koude periode. Sommigen vliegen naar het warme zuiden, anderen overwinteren als ei of als larve. Ook zijn er insecten, waaronder bijen, die overwinteren als volwassen insect. Ze trekken zich terug in dicht struikgewas, in holtes van bomen of in holletjes onder de grond. In Nederland kennen we 360 verschillende soorten bijen. Met de honingpot op tafel denk je wellicht: dat zullen wel honingbijen zijn. Maar niets is minder waar. Er is slechts één honingbijensoort in Nederland. Alle andere soorten bijen vallen in de categorie ‘wilde bijen’ en leven veelal alleen. Hun nest is vaak een holletje, waarin ze zich alleen terugtrekken. De namen van de bijen verraden al een beetje waarin ze het liefst hun holletje maken: denk aan de houtbij of de zandbij. Overigens maakt een zandbij ook holletjes in klei of in de bloempot op het balkon. De slakkenhuisbij is daarentegen alleen tevreden met -je raadt het al- een slakkenhuis. Dan is er ook nog een bijtje dat alleen de mooiste blaadjes verzamelt om er de wanden van zijn nest mee te ‘behangen’: de behangersbij. Een andere soort bij is de koekoeksbij die net zoals de echte koekoek het werk voor hem laat doen en zijn eitjes in het nest van een ander legt. Bij een eitje verzamelen de bijen voedsel voor het moment dat de larve uit het ei komt. De larve eet zich direct na de geboorte vol aan dit voorraadje stuifmeel en nectar. Na het verpoppen van de larve, komt er vervolgens een bijtje uit en is de cyclus weer rond. Bij het naderen van de winter trekt de volgende generatie bijtjes zich terug in hun holletje. De gangen zijn vaak 30-40 cm diep, genoeg om vorstvrij de winter door te komen. Sommige zandbijen gebruiken samen een ingang en onder de grond heeft elke bij zijn eigen gangetje waarin hij overwintert. Na de overwintering vliegen eerst de mannetjes uit. Een paar dagen of weken later volgen de vrouwtjes. De mannetjes zijn eerder, omdat zij zo een grotere kans maken om te paren. Zodra een vrouwtje bevrucht is, begint ze direct een nest te bouwen. Als mannetje wil je dus niet te laat zijn, na alle ontberingen van de winter. Wanneer alle eitjes zijn gelegd en van voedsel voorzien, is het bijtje uitgeput en sterft het.

Heidepol

Nachtvlinder monitoring

19 september 2019

We zijn benieuwd welke planten en dieren op onze natuurbegraafplaats leven. Daarom hebben er dit jaar al verschillende monitoringsrondes plaatsgevonden. Op zondag 25 augustus waren de nachtvlinders aan de beurt. Veel nachtvlinders of motten zijn vooral ’s avonds en ’s nachts actief. Daarom gaat zo’n monitoring anders in zijn werk dan de meeste monitoringen. Omdat je ’s nachts niet goed kunt zien, moeten de nachtvlinders gelokt worden. Dit kan op meerdere manieren. Wanneer je ’s avonds in het donker buiten zit, zie je vaak dat nachtvlinders op verlichting afkomen. Daar wordt bij het monitoren van nachtvlinders dankbaar gebruik van gemaakt. Hiervoor werken we met een laken en een lamp; een gespannen laken wordt achter een lamp opgehangen. Omdat de nachtvlinders op het licht afkomen, gaan ze op dit laken zitten en zijn ze goed te bekijken. Een andere manier om de nachtvlinders te analyseren, is door een zoete (alcoholische) stof op een boom te smeren. De nachtvlinders komen op de zoete stof af en blijven door de alcohol wat langer rustig zitten. Hierdoor zijn ze goed te bekijken met een zaklamp. Maar hoe weet je nu of het een nachtvlinder is die op je laken of smeersel zit? Dag- en nachtvlinders zijn op meerdere manieren van elkaar te onderscheiden. Ten eerste zijn veel nachtvlinders natuurlijk in het donker actief. Ook zijn veel soorten minder fel gekleurd dan dagvlinders. Verder verschillen de antennes duidelijk: deze zijn bij nachtvlinders gevederd en hebben geen knopje aan het uiteinde. Bij dagvlinders zijn de antennes niet gevederd en zit er een knopje of bolletje aan het uiteinde. Ook de stand van de vleugels is anders: de meeste dagvlinders houden hun vleugels in rust omhoog of uitgeklapt. Bij nachtvlinders zijn deze vaak over het lichaam naar achteren gevouwen. In onderstaand plaatje, afkomstig van ‘De Vlinderstichting’, is het verschil tussen de vleugelstand en antennes goed te zien.

Maashorst

Natuurwerkdag 14 oktober

11 september 2019

Ben je nog niet bekend met een Natuurwerkdag? We leggen het in onderstaand stukje nog even uit. Natuurbegraafplaats Maashorst is voor velen een bijzondere plek. Bijzonder omdat je bij ons een plek hebt gereserveerd of wellicht zelfs al een dierbare begraven hebt. Het natuurgebied, dat voorheen bestond uit weilanden, akkers en productiebos, heeft plaatsgemaakt voor bosgedeeltes afgewisseld met een ven en open velden. De heide moet deels nog opkomen. Het is een natuurgebied dat door de afwisseling meer ruimte zal geven aan een grotere variatie aan flora en fauna. De natuur ontwikkelt en vernieuwt zich hier voortdurend en daar zijn we trots op. Om ervoor te zorgen dat deze plek nog heel lang mooi en bijzonder blijft, beheren onze medewerkers het gebied zodat de natuur ruimte houdt om zich te ontwikkelen. Voor een optimaal resultaat, gebeuren veel werkzaamheden bij voorkeur handmatig. Je kunt je voorstellen dat dit op zo’n groot natuurgebied veel tijd vergt. Wij waarderen het dan ook enorm dat mensen ons regelmatig hulp aanbieden omdat zij graag een steentje willen bijdragen aan het behoud van deze bijzondere plek. Graag steken wij samen met jou de handen uit de mouwen tijdens de Natuurwerkdag op 14 oktober 2019 van 9.00 tot 12.30 uur. Inloop vanaf 8.45 uur. Je bent van harte welkom om ons een handje te helpen. Deze ochtend komt er ook een schaapskudde naar onze natuurbegraafplaats. Klik hier voor meer informatie. Het is herfstvakantie dus kinderen en kleinkinderen mogen zeker meekomen. Gezellig! Fijn als je even opgeeft met hoeveel mensen je komt, dan houden we daar rekening mee. Onze beheerder geeft een korte uitleg over het natuurbeheer op Maashorst. Vervolgens gaan we samen aan de slag met het uitvoeren van een aantal werkzaamheden, zoals licht snoeiwerk en het verwijderen van jonge boomscheutjes. We zorgen uiteraard voor voldoende koffie, thee en water tussendoor. Rond 12.00 uur stoppen we met de werkzaamheden en sluiten we de ochtend af met een gezamenlijke lunch. (Mocht je speciale dieetwensen hebben, wil je deze dan aan ons doorgeven?) Heb je zin om ons een handje te helpen? Meld je dan uiterlijk 3 dagen voorafgaand aan de Natuurwerkdag aan via contact@maashorst.nl of via 0486-745006. Als je het fijn vindt om met je eigen gereedschap (snoeischaar, handzaag, handschoenen) te werken, voel je dan vrij om dit mee te nemen. Wij zorgen er uiteraard voor dat we zelf ook voldoende spullen in huis hebben. Handschoenen waarmee bramen kunnen worden gesnoeid/verwijderd hebben wij zelf in huis. Het grovere zaagwerk wordt uiteraard door onze natuurbeheerders uitgevoerd. Er zijn heel veel lieve mensen die ons graag zouden helpen, waarvan de gezondheid het niet toelaat. Voel je alsjeblieft niet bezwaard! We begrijpen dit volkomen. Team Maashorst

Maashorst

Droogte voorbij?

8 september 2019

De droogte laat zijn sporen na in het landschap en de natuur. Planten gaan sneller in rust en laten bladeren vallen. Bomen hebben moeite om vitaal te blijven en sterven soms af. Dit heeft direct effect op insecten, vogels en andere dieren. Er is immers minder voedsel voorhanden. Sommige flora- en fauna soorten gedijen juist beter in deze droge periode. In onze velden met veel grassen krijgen bijvoorbeeld kruiden meer kans. We zien daarom ook meer kruiden bloeien en kruiden op plekken waar we ze voorheen niet zagen. Duits viltkruid is zo’n soort die we op Maashorst op meerdere plekken tegenkomen. Het viltkruid zien we normaal niet veel, maar dit jaar dus op meerdere plekken. Het kruid heeft harige balderen (vandaar de naam vilt) waardoor het beter beschermd is tegen uitdroging. Maar in dit zeer droge jaar heeft zelfs viltkruid moeite om te groeien en bloeien. Door de warmte rukken ook plantsoorten vanuit Midden- en Zuid Europa op en beginnen nu in onze natuur zichtbaar te worden. Meestal voegen ze zich in het netwerk van verschillende inheemse soorten. Soms zijn ze wat dominanter en hebben we er ‘last’ van. Vaak is het ook een gevolg van onze eigen manier van met de natuur omgaan. In het verleden werden bij het aanplanten van bos veel bomen van het hetzelfde soort bij elkaar gezet. Vaak ook omdat het makkelijk is als na enkele decennia de bomen gekapt zouden worden voor het hout. Dat is inderdaad praktisch. Maar het betekent ook dat een plaag of ziekte makkelijk om zich heen kan slaan, omdat de bomen dicht bij elkaar in de buurt staan. Om de bossen in onze natuurgebieden sterker te maken, planten we verschillende soorten bomen. En het heeft nog een voordeel: sommige bomen worden bestoven door de wind, anderen door bijen en andere insecten. Door de variatie in bomen, krijgen we dus ook meer variatie in insecten en daarmee weer meer variatie in vogels en andere dieren. Zo wordt onze natuur waardevoller en kunnen we er nog meer van genieten!

Maashorst

Schaapskudde op Maashorst tijd...

4 september 2019

Regelmatig krijgen wij de vraag waarom we geen schapen laten grazen in het natuurgebied en dan met name op de heide. Het antwoord: dat is makkelijker gezegd dan gedaan. We hebben in de bossen geen drinkwatervoorziening. Het gebied is toegankelijk voor iedereen, en dus niet afgezet, wat wil zeggen dat de schapen weg zouden kunnen lopen. Daarnaast grazen schapen zeker, maar bemesten ze vervolgens ook weer. Hoe zou het voor nabestaanden voelen als er schapenkeutels op een gedenkschijf liggen… Een gevoelig onderwerp. Het schapenvolk als rode (wollen) draad. Tijdens de Oerweek loopt ’t Schapenvolk over de voormalige verbindingswegen in de Maashorst, de ‘dreven en driften’ van het Oergebied in Brabant. Iedere dag maken de herders met hun kudde en bordercollies en een gezelschap van wolspinsters en viltsters een wandeltocht van de ene naar de andere bestemming. Bezoekers en bewoners van het Oergebied kunnen aansluiten tijdens de wandeltochten. We vinden dit zo’n mooi initiatief dat we de herders met hun schapen ook welkom gaan heten. Op maandagochtend 14 oktober komt de schaapskudde naar onze natuurbegraafplaats. Wil je de schapen mee welkom heten? We wachten ze om 08.30 uur op voor het informatiecentrum. De kudde graast daarna rondom de Hoeve (daar waar geen graven liggen) en is heel goed te sturen door de honden. We zullen op deze dag wel hun begrazingsgebied afzetten met draad. Later die ochtend maken we samen met de schapen een wandelingetje door het gebied. De schapen blijven gewoon op de paden en lopen tussen de 4 en 5 km. per uur; een prima wandeltempo. Sluit aan, en leer van de herders! Tijdens deze ochtend houden we ook weer een Natuurwerkdag. Klik hier voor meer informatie. Het is herfstvakantie dus kinderen en kleinkinderen mogen zeker meekomen. Gezellig! Fijn als je even opgeeft met hoeveel mensen je komt, dan houden we daar rekening mee.

Maashorst

Even voorstellen...

4 september 2019

Mijn naam is Marijke Vertogen. Sinds 15 juni 2018 werk ik in de horeca en als gastvrouw bij Natuurbegraven Nederland op de Maashorst. Ik ben onderdeel van een collegiaal team en dat maakt mijn werk heel bijzonder. Daarnaast: ik ontmoet veel mensen en dat past bij mij, want ik hou nou eenmaal van mensen! Op 19 mei 1958 ben ik geboren in het plaatsje Zeeland. Als oudste van het gezin leerde ik al vroeg wat verantwoordelijkheid is, wat ik tot op heden nog steeds heel belangrijk vind. Verliefd-verloofd-getrouwd, en met mijn man kreeg ik twee prachtige dochters. Daarnaast ben ik trotse oma van 3 kleinkinderen. Mijn hobby: MUZIEK. Al 10 jaar zing ik in een Nederlandstalig koor in Uden. Omdat ik hou van het Nederlandstalige lied voel ik me helemaal op mijn plek als sopraan. Ieder jaar verzorgen we een festival van het Nederlandse Lied  en in de festivalcommissie ben ik de contactpersoon van de koren die uitgenodigd worden op die dag. Dansen is ook een van mijn hobby’s. Ballroom, Latin en Country dansen vind ik erg leuk om te doen. Inmiddels ben ik al een aantal jaar vrijwilliger bij een dansschool waar mensen met een beperking op dansles komen. Deze mensen hebben enorm veel plezier in dansen en ik vind het heel mooi dat ik ze op deze manier iets kan leren. En dan nog mijn accordeon waar ik zelf graag muziek op maak. Gewoon thuis omdat ik het een heerlijke ontspanning vind. Fietsen doe ik ook graag, en dan het liefst door de natuur in Nederland, want ons land heeft zoveel moois te bieden! Als ik mijzelf met een woord moet omschrijven dan zeg ik: tevreden! Graag tot ziens op Natuurbegraafplaats Maashorst, Hartelijke groet van Marijke

Schoorsveld

Even voorstellen...

29 augustus 2019

Mijn naam is Annelies Kuijten. Ik ben 65 jaar, heb vier kinderen en tien kleinkinderen in de leeftijd van 7-17 jaar. In 1997 verhuisden mijn man en ik met ons melkveebedrijf van Nuenen naar Sterksel. Vanaf mijn negentiende jaar heb ik altijd op ons eigen bedrijf gewerkt totdat onze zoon het bedrijf overnam. zeventien jaar lang heb ik vaste dagen op mijn kleinkinderen gepast. Ruim drie jaar geleden kwam mij ter ore, dat er bijna in onze achtertuin een natuurbegraafplaats zou komen. Mijn nieuwsgierigheid was groot. Tijdens mijn zondagse wandelingen ben ik dan ook dikwijls achter ons huis het bos ingelopen om de vorderingen te bekijken. Zowel de omgeving als de locatie sprak me erg aan. Al voor de opening heb ik daarom contact gezocht met Natuurbegraven Nederland; misschien kon ik me nuttig maken. Na contact met Hanne en een kennismaking zijn we met onze buurtvereniging ‘Vlaamseweg’ op excursie gegaan. Na enige tijd kreeg ik vanuit Natuurbegraven Nederland het bericht dat ze graag van mijn diensten gebruik wilden maken. Ik was super blij; mijn eerste baan op mijn 62ste! Vanaf de opening in 2016 ben ik op Schoorsveld geregeld te vinden voor schoonmaakhulp en andere hand-en-spandiensten. Ik vind het er ontzettend fijn en ga elke keer weer met een voldaan gevoel naar huis als alles weer netjes is. Wanneer het erg druk is, help ik soms ook mee in de catering of op zondag als dat nodig is. Ook dat vind ik super om te doen. Het is gezellig en fijn om zoveel lieve en fijne collega’s te hebben!

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Landgoed Mookerheide

Donders wat een weer

28 augustus 2019

Regen, wind, donder, bliksem en toch een aangenaam temperatuurtje. Groeizaam weer, noemen ze het ook wel. De regen brengt groei en vitaliseert. Binnen een mum van tijd staat de natuur er anders bij. Frisser, groener, stralender. Veel mensen herkennen het; na het douchen voel je je ook een stuk beter, frisser, opgewekter en misschien zelfs wel stralender. Bij een plant kun je je nog voorstellen dat de plant het water opneemt en dan ineens groeit. Maar wij mensen nemen niet effe een litertje water op via onze tenen en voeten. Hoewel water bijzondere eigenschappen heeft, heeft het vooral het effect dat het al je zintuigen activeert; een lichte massage van je huid, het geluid, het schoonspoelen, het geleiden van je huid, de reuk, de tintelingen, etc. etc. Alles staat ineens aan. Op een plant heeft regen een vergelijkbaar effect als een douche op de mens. Tussen de haren op het blad en stengel wordt stof en ongedierte weggespoeld. De trillingen van de druppels activeren de plant. De plant reageert op het geluid van de vallende druppels. Uit nationale en internationale onderzoeken komt naar voren dat planten beter groeien bij bepaalde geluiden. Dus het praten of zingen tegen planten helpt echt, tenminste als je aardig bent natuurlijk. Ook onder de grond heeft regen een verkwikkende werking. Regen zorgt er namelijk voor dat mineralen beter beschikbaar zijn voor de plant.

Natuurbegraven Nederland

Landgoed Mookerheide

Landgoedfair op Landgoed Mooke...

24 juni 2019

Prikkel je zintuigen tijdens de zomerse fair op Landgoed Mookerheide. Kijk op zondag 7 juli je ogen uit in het jugendstil jachtslot. Luister naar de vele verhalen. Proef het lekkers uit de landwinkel en ruik de bloemen in de tuin. Rond het jachtslot vind je tientallen stands, je kunt de herder met zijn schapen ontmoeten en kennismaken met de boswachter. Ellen Luijks, boswachter bij Natuurmonumenten: “De landgoedfair is twee jaar geleden als een open dag begonnen. Je ziet dat bezoekers terugkeren en steeds meer mensen het gebied weten te vinden. Ook al staan we nog steeds voor de uitdaging om het jachtslot te restaureren; de verhalen en het gebouw staan er. Daar komen veel mensen op af. Een bezoekje aan de torenkamer is een kers op de taart op deze dag. Je hebt prachtig zicht op de omgeving en op de krioelende mensen beneden bij de tientallen stands.” Handig om te weten De landgoedfair zelf is gratis toegankelijk. Natuurmonumenten introduceert dit jaar een strippenkaart. Daarmee krijg je onder andere toegang tot het jachtslot (voor max. 4 personen), een goed gevulde goodie bag en een gratis kop koffie/thee. Kijk voor meer informatie bij de agenda op www.natuurmonumenten.nl/mookerheide. De strippenkaart is online in de voorverkoop €11,-. Op de dag zelf betaal je €13,-. Leden van Natuurmonumenten krijgen €3,- korting. Graag tot ziens! Je bent van harte welkom op zondag 7 juli van 10.00 – 16.00 uur. Landgoed Mookerheide ligt aan de Heumensbaan 2 in Molenhoek (Midden in de bossen tussen Groesbeek en Molenhoek). Kom kijken, ruiken en proeven!

Maashorst

Natuurwerkdag 25 juni

12 juni 2019

Op 25 juni 2019 organiseren we weer een Natuurwerkdag.  Wat is een Natuurwerkdag? Natuurbegraafplaats Maashorst is voor velen een bijzondere plek. Bijzonder omdat je bij ons een plek hebt gereserveerd of wellicht zelfs al een dierbare begraven hebt. Het natuurgebied, dat voorheen bestond uit weilanden, akkers en productiebos, heeft plaatsgemaakt voor bosgedeeltes afgewisseld met een ven en open velden. De heide moet deels nog opkomen. Het is een natuurgebied dat door de afwisseling meer ruimte zal geven aan een grotere variatie aan flora en fauna. De natuur ontwikkelt en vernieuwt zich hier voortdurend en daar zijn we trots op. Om ervoor te zorgen dat deze plek nog heel lang mooi en bijzonder blijft, beheren onze medewerkers het gebied zodat de natuur ruimte houdt om zich te ontwikkelen. Voor een optimaal resultaat, gebeuren veel werkzaamheden bij voorkeur handmatig. Je kunt je voorstellen dat dit op zo’n groot natuurgebied veel tijd vergt. Wij waarderen het dan ook enorm dat mensen ons regelmatig hulp aanbieden omdat zij graag een steentje bij willen dragen aan het behoud van deze bijzondere plek. Graag steken wij samen met jou de handen uit de mouwen tijdens de Natuurwerkdag op 25 juni van 9.00 tot 12.30 uur. Inloop vanaf 08.45 uur. Tijdens deze ochtend ben je van harte welkom om ons een handje te helpen. Onze beheerder geeft een korte uitleg over het natuurbeheer op Maashorst. Vervolgens gaan we samen aan de slag met het uitvoeren van een aantal werkzaamheden. Voor 25 juni staan het wegzagen van Amerikaanse vogelkers op het programma en het plukken van jonge boomscheutjes (wilgen en populieren) rondom het ven. We zorgen uiteraard voor voldoende koffie, thee en water tussendoor. Rond 12.00 uur stoppen we met de werkzaamheden, en sluiten we de ochtend af met een gezamenlijke lunch. (Mocht je speciale dieetwensen hebben, wil je deze dan aan ons doorgeven?) Heb je zin om ons een handje te helpen? Meld je dan uiterlijk 3 dagen voorafgaand aan de Natuurwerkdag aan via contact@maashorst.nl of via 0486-745006. Als je het fijn vindt om met je eigen gereedschap (snoeischaar, handzaag, handschoenen) te werken, voel je dan vrij om dit mee te nemen. Wij zorgen er uiteraard voor dat we zelf ook voldoende spullen in huis hebben. Handschoenen waarmee bramen kunnen worden gesnoeid/verwijderd hebben wij zelf in huis. Het grovere zaagwerk wordt uiteraard door onze natuurbeheerders uitgevoerd. Er zijn heel veel lieve mensen die ons graag zouden helpen, waarvan de gezondheid het niet toelaat. Voel je alsjeblieft niet bezwaard! We begrijpen dit volkomen. Team Maashorst

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

De intelligentie van de natuur...

6 juni 2019

Er zweeft van alles door de lucht. Het eerste waar je dan aan denkt, zijn vogels, vlinders of wellicht zelfs een vleermuis. Nog kleiner zijn het de parasolzaden van een paardenbloem of kleine diertjes zoals muggen, bijen of rupsen. Okay, die rupsjes zweven niet helemaal vrij door de lucht, ze hangen aan een dun draadje. Zoals je ook in de zweefmolen hangt. Zwevend in de wind. Verschil is dat de rups het draadje zelf maakt en dat het bittere noodzaak is. Waarschijnlijk werd de rups achterna gezeten door een vogel en heeft ie zich van het blad laten vallen of verplaatst hij zich zo naar een andere plek. Bijvoorbeeld naar de grond om er zich te verpoppen. De meeste rupsen die zo aan een draadje hangen zijn bladrollers. En hoe herken je een bladroller? Juist, die rolt het blad op. Maar zoveel bladrollers, zoveel manieren om het blad op te rollen. Sommigen zitten op het topje van een takje en trekken alle jonge bladeren als een propje bij elkaar. Sommige “plakken” twee blaadjes aan elkaar en gaan daar tussen zitten. Sommigen rollen een blaadje letterlijk op tot een rolletje. Ze doen dit om zich te beschermen tegen vogels en alle andere bedreigingen. Rupsen zijn namelijk een favoriete snack van vogels, want ze zitten boordevol met eiwitten. Dit is precies wat vogels nodig hebben om aan te sterken na een lange vlucht uit Zuid-Europa of Afrika, en dient als krachtvoer voor hun opgroeiende kuikens. De rupsen hebben verschillende technieken “bedacht”, of beter gezegd uitgeselecteerd, om aan de vogels te ontkomen. Ten eerste zijn het hele snelle groeiers. In korte tijd, vaak maar enkele weken, vreten ze zich helemaal vol. In deze tijd worden ze tot wel 1000 keer zwaarder dan toen ze uit het ei kwamen. Hoe sneller ze verpoppen, hoe kleiner de kans dat ze gezien en gepakt worden. Een pop is namelijk wat minder smakelijk dan een vers rupsje. Een ander beproefde tactiek is het hebben van haren of een hele vieze smaak. Sommige rupsen zijn gecamoufleerd en lijken op een takje, doorn of vogelpoep. Anderen zien er juist heel gevaarlijk uit met felle kleuren of stekels. Nog anderen worden beschermd door andere dieren of zijn zelfs giftig. En de vogels zitten natuurlijk ook niet stil en passen zich daar weer op aan. Bijvoorbeeld de koekoek, die eet hele harige rupsen. Even terug naar de bladroller, het draadje waar hij aan hangt, perst hij net zoals de zijderups uit zijn eigen lijf. Met dezelfde draadjes rolt of plakt hij ook de bladeren op elkaar. Dus als je weer een rups aan een draadje voorbij ziet zweven in het bos, verwonder je dan over de intelligentie van de natuur. Een intelligentie die onze verbeeldingskracht vaak te boven gaat. Zijn wij als mensen wel intelligent genoeg om de intelligentie van de natuur te zien? Het is daarom goed dat we met zijn allen veel doen om de natuur te behouden en om meer natuur te maken. Want hoe diverser de natuur is, hoe meer we ons kunnen verwonderen!

Natuurbegraven Nederland

Landgoed Mookerheide

Landgoed in ontwikkeling

1 mei 2019

Dit landgoed is een plek waar veel mensen graag komen, zich thuis voelen en dierbare herinneringen hebben. Een plek met schitterende bossen grenzend aan de nabijgelegen heide. Later dit jaar zal er met de opening van de natuurbegraafplaats op een deel van het landgoed voor mensen de mogelijkheid komen voor een laatste rustplaats in de natuur. Sinds een aantal jaar wordt hard gewerkt om Landgoed Mookerheide weer in ere te herstellen. De kassen en de nutstuin zijn herbouwd en in gebruik genomen. In het landgoedbos krijgen inheemse bomen, planten en dieren meer ruimte om zich te ontwikkelen. De slechte oprijlaan wordt vervangen en langs de oprijlaan zijn mooie inheemse lindes aangeplant. In het bos komen kleine paden die het mogelijk maken nog meer van dit bijzondere gebied te genieten. Dit voorjaar worden de vervallen gebouwen van het Dominicus-complex gesloopt, zodat ook daar de natuur weer terug kan keren. De Stijgbeugel met bijbehorende parkeerplaats wordt meer onderdeel van de natuur en zal omgebouwd worden tot informatiecentrum en ceremonieruimte voor natuurbegraven. Het gebied rondom de gebouwen zal in verband met de werkzaamheden deels ontoegankelijk zijn en is afgezet met hekken. Wij doen onze uiterste best om de werkzaamheden zorgvuldig en met zo min mogelijk overlast uit te voeren. Mochten wij iets over het hoofd gezien hebben, meld het ons via contact@nbnederland.nl of via onze projectleider: 06 – 11 87 60 82.

Maashorst

Informatiedag, zondag 24 maart

1 april 2019

We horen regelmatig van belangstellenden die hier op Natuurbegraafplaats Maashorst een uitvaart bijwonen: “Hadden we het maar geweten, dat dit bestaat”. “Hadden we het maar geweten, dan hadden we voor onze dierbaren hier ook een plek uitgezocht’. Juist daarom organiseren we activiteiten zoals een Open Dag, een wandeling in het gebied, of – zoals 24 maart – een informatiedag. Zodat mensen weten dat deze mogelijkheid bestaat, naast regulier begraven of cremeren. Duidelijk informeren, helder zijn, openheid in werkwijze, kosten, grafbedekking en het ontzorgen van nabestaanden. Dit kunnen wij doen in alle oprechtheid omdat we geloven in de vrijheid van de mens en in de kracht van de natuur. Afgelopen zondag maakten weer vele mensen kennis met Natuurbegraven. Iedereen werd welkom geheten in het Koffiehuys met een kopje koffie of thee, waarna er om 12.00 uur en om 14.00 uur lezingen werden gegeven over alle onderwerpen rondom Natuurbegraven. Aansluitend was er de mogelijkheid een wandeling te maken door het gebied, waarbij de natuurbeheerder uitleg gaf over de werkzaamheden hier en over de ontwikkeling van het natuurgebied. Uiteraard deelde hij ook een aantal natuurweetjes. Een korte wandeling voor mensen die wat minder goed ter been waren, of die krap in de tijd zaten, en een wandeling van ruim een uur voor de overige belangstellenden. Na afloop van de wandeling stonden er collega’s bij de Hoeve klaar om eventuele persoonlijke vragen te beantwoorden. De zon was ons goed gezind. Wat een mooie dag was het!

Maashorst

Kinderen en verlies

26 maart 2019

“Ook bij kinderen speelt er heel veel als een dierbare overlijdt. Wat goed is om te weten; Kinderen vragen alleen dat wat ze nodig hebben op dat moment. Probeer er voor te waken ze niet te overladen met informatie, dat is helemaal niet nodig. Kinderen zijn erg veerkrachtig en vragen er niet om de waarheid mooier te verpakken. Ze vragen enkel om eerlijk te zijn.” Onze collega en verliesconsulente Elles de Wilt is met een groepje jonge kinderen aan de slag gegaan om te praten over hun verlies. Ze vertelde hen Het verhaal van de 3 bomen; “Er waren eens drie bomen. Tijdens een harde storm verloren ze alle drie een tak waarvan ze erg hielden. De bomen gingen alle drie op een andere manier met hun verlies om. Een paar jaar later ging ik op zoek naar de bomen en heb ik ze weer gevonden. De eerste boom rouwde nog steeds om zijn verlies en ieder voorjaar als de zon hem uitnodigde om te groeien, zei hij: “Nee, dat kan ik niet want ik mis een belangrijke tak”. Deze boom was klein gebleven en stond in de schaduw van andere bomen. De zon kon er niet meer bij. De wond waar de tak was afgebroken kon je goed zien; het was het hoogste punt van de boom gebleven. De boom was na het verlies niet meer verder gegroeid. De tweede boom was zo geschrokken van de pijn dat hij had besloten om het verlies te vergeten. Hij was moeilijk te vinden, want hij lag op de grond. Hij was bij een voorjaarsstorm omgewaaid omdat zijn wortels geen houvast meer hadden in de aarde. De plek van de wond was moeilijk te vinden. Deze zat verstopt achter een heleboel vochtige bladeren. De derde boom was ook geschrokken van de pijn en de leegte in zijn lijf. Hij had gerouwd om zijn verlies. Het eerste voorjaar toen de zon hem uitnodigde om te groeien, had hij gezegd: “Dit jaar nog niet, het is te vroeg.” Toen de zon het tweede voorjaar weer terugkwam met de uitnodiging had hij gezegd: “Ja zon, verwarm mij maar. Mijn wond heeft warmte nodig, zodat ze weet dat ze erbij hoort.” Toen de zon het derde voorjaar weer terug kwam, sprak de boom: “ Ja zon, kom maar, ik wil weer groeien. Ik weet dat er nog veel te groeien is.” De derde boom was moeilijk te vinden want hij was groot en sterk geworden, dat had ik niet verwacht. Gelukkig kon ik hem herkennen aan de dichtgegroeide wond die vol trots in het het zonlicht stond”. Auteur: Evert Landwaard Vervolgens mochten de kinderen een lichtje aansteken voor degenen die ze waren verloren, en mochten ze alles wat in hun gedachten speelde gaan schilderen. Elles sloot deze mooie ochtend af met een wandeling op de Natuurbegraafplaats samen met beheerder Bart. Wat leuk dat de kinderen al zoveel natuurweetjes kenden! Jong geleerd..

Maashorst

Even voorstellen...

26 maart 2019

Mijn naam is Carla Megens, het is inmiddels alweer meer dan twee jaar dat ik op onze prachtige Natuurbegraafplaats de gasten ontvang. Geboren en getogen op het mooie Brabantse platteland in het dorpje Haren, is tijdens mijn jeugd de grondslag gelegd voor één zijn met de natuur. Als gezin trokken wij er zondags op uit om naar “de hei” te gaan en zomervakanties beleefden wij steevast met de tent in de bossen en bergen. En tegenwoordig geniet ik samen met mijn man van het buiten zijn, fietsen of wandelen in de bossen, de bergen of de polders. Als gastdame op Maashorst ontvang ik vele gasten. Ik heb mogen ontdekken dat bij het verlies van een dierbare, mensen vaak op hun puurst zijn. Dan voel ik me bevoorrecht omdat ik zoveel ontroerende, maar ook mooie en hartverwarmende momenten met hen mag delen. Hoe bijzonder is dat? De natuur biedt altijd troost, bij gure wind en regen, bij zonneschijn en vorst. De jaargetijden zijn als voor- en tegenspoed in het leven; je weet dat het één zonder het ander niet kan bestaan en realiseert je dat na regen de zon weer schijnt. Na een wandeling op de Natuurbegraafplaats en het bezoeken van de plek waar een dierbare is begraven, komen veel nabestaanden bij onze Hoeve naar binnen, en onder het genot van een bakje koffie of thee praten we dan bij. Luisteren, mensen de ruimte geven om in alle rust hun verhaal te vertellen, hun smart te delen in de hoop dat zij een deel van de soms verloren moed bij ons en in de natuur hervinden. En nee, de koffie staat niet klaar. Elk kopje wordt speciaal voor u gezet!

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Samen nieuwe natuur maken

15 maart 2019

“Het voelt als een eer om dit te mogen doen”, aldus Piet den Besten. Piet is één van de mensen die een plekje heeft op natuurbegraafplaats Schoorsveld. Vandaag plant hij mede een boompje ter ere van de officiële opening van een nieuw stukje natuur. Vlakbij natuurbegraafplaats Schoorsveld in Heeze. Op 15 maart opende Stichting Nieuwe Natuur hier met Groen Ontwikkelfonds Brabant het eerste stukje nieuwe natuur. Piet: “Aan het eind van je leven, voor eeuwig mogen rusten in deze mooie natuur en zo bij te dragen aan meer natuur. Wat is er mooier dan dat? Dit is echt geven met een warme hand.” Een voormalig landbouwperceel is omgevormd naar een vochtig natuurgrasland met bosschage en een ijsvogelwand. Samen wordt hier gewerkt aan een mooi beekdallandschap langs de Sterkselse Aa. Natuurbegraven Nederland heeft Stichting Nieuwe Natuur opgericht, in samenwerking met Natuurmonumenten. Provincie Noord-Brabant en Groen Ontwikkelfonds Brabant stellen middelen beschikbaar. “De Provincie juicht initiatieven als deze toe” zegt Johan van den Hout, gedeputeerde Provincie Noord-Brabant. “De natuur is bij uitstek een kans voor ondernemers. Door hierin te investeren dragen ze bij aan het natuurnetwerk Brabant. En juist burgers en ondernemers nemen dit op zich. Met de realisatie van dit eerste nieuwe stukje natuur draagt Stichting Nieuwe Natuur hieraan bij. Ik ben blij verrast dat de samenwerking met Groen Ontwikkelfonds Brabant zo mooi uitpakt.” Mary Fiers, directeur Groen Ontwikkelfonds: “Recent heeft onderzoek laten zien dat burgers in hun provincie het meest trots zijn op de natuur in hun omgeving.” Natuur in Nederland ontstaat niet vanzelf. Er wordt altijd wat vanaf geknabbeld. Samen met Stichting Nieuwe Natuur draagt het Groen Ontwikkelfonds Brabant graag bij aan het realiseren van nieuwe natuur. “Het is de ambitie én de opdracht van Groen Ontwikkelfonds Brabant om in de komende 10 jaar 10.000 hectare nieuwe natuur te realiseren. Voor het goede beeld: dat zijn liefst 20.000 voetbalvelden. We zijn hard op weg om dat voor elkaar te krijgen. Initiatieven als deze helpen daarbij. Vooral ook omdat ze laten zien dat nieuwe natuur aanleggen ook prima gecombineerd kan worden met andere maatschappelijke wensen,” aldus Mary. “Schoorsveld leeft”, zegt Piet. “Er valt altijd wat te zien. Ik kom hier regelmatig om te wandelen en steeds verwonder ik me weer over de natuur die hier elke keer anders is. Deze boom symboliseert voor mij de groei van dit natuurgebied. Hier neem ik mijn kleinkinderen mee naar toe en zeg, kijk, deze boom heeft opa mee geplant.”

Schoorsveld

Natuurwerkdag Schoorsveld,

14 maart 2019

Het natuurgebied, een voormalig productiebos, heeft plaatsgemaakt voor bosgedeeltes afgewisseld met open veld waar de heide weer op moet komen. Een terrein dat door de afwisseling meer ruimte zal geven aan een grotere variatie aan flora en fauna. De natuur ontwikkelt en vernieuwt zich hier voortdurend en daar zijn we trots op. We willen ervoor zorgen dat deze plek nog heel lang mooi en bijzonder blijft. Daarom beheren onze medewerkers het gebied zodat de natuur ruimte houdt om zich te ontwikkelen. Om hier een optimaal resultaat te bereiken, gebeuren veel werkzaamheden bij voorkeur handmatig. U kunt zich voorstellen dat dit op zo’n groot terrein veel tijd vergt. Wij waarderen het dan ook enorm dat mensen ons regelmatig hulp aanbieden, omdat zij graag een steentje bij willen dragen aan het behoud van deze bijzondere plek. Graag steken wij samen met u de handen uit de mouwen tijdens de natuurwerkdag op woensdag 20 maart van 9:00 tot 13:00 uur. Om deze ochtend gezamenlijk goed af te sluiten en om u te danken voor uw hulp, staat er rond het middaguur een lekkere lunch klaar. Heeft u zin om ons een handje te helpen op 20 maart? Meld u zich dan uiterlijk maandag 18 maart aan via contact@schoorsveld.nl of via 040-303 23 00. Let op we hebben maar een beperkt aantal plaatsen dus geef op tijd uw aanmelding aan ons door! Wij zorgen voor gereedschap, werkhandschoenen, voldoende koffie, thee en een heerlijke lunch als afsluiting.

Schoorsveld

Nieuws van de Beheerder

14 maart 2019

Op natuurbegraafplaats Schoorsveld is de afgelopen weken hard gewerkt aan het verwijderen van grove dennen en enkele (Amerikaanse) eiken, die door de hagel en storm van begin 2018 zijn getroffen. We hebben alleen de bomen verwijderd die dicht langs de wandelpaden stonden en daarom een gevaar vormden voor bezoekers. De overige dennen en bomen die verder in het bos staan, halen we niet weg. Dit zijn namelijk voedingsbronnen voor diverse insecten, schimmels, zwammen en vogelsoorten zoals de specht. Zo zijn deze bomen en dennen toch nog nuttig voor onze natuur. Snoeien doet groeien Op onze natuurbegraafplaats hebben we tijdens de aanleg behoorlijk wat bomen geplant. Om jonge bomen beter te laten groeien, moeten we ze snoeien. Dit klinkt misschien raar, want je zou toch zeggen dat bomen met meer takken harder groeien. Dit is dus juist niet het geval. Een boom en dan vooral jongere bomen moeten zeer veel moeite doen om zich te ontwikkelen tot een grote prachtige boom. Dit komt, omdat jongere bomen vaak nog geen goed ontwikkeld wortelgestel hebben. Hoe meer takken er aan de boom zitten, des te zwaarder heeft de boom het, omdat het voorzien van deze takken en bladeren veel energie kost. Je kunt jezelf dus voorstellen dat een jonge boom met weinig wortels, het heel zwaar krijgt om zich te ontwikkelen en houvast te vinden. Haal je een paar grotere takken weg van de boom, dan gaat daar ook geen energie meer naartoe. Deze energie kan de dan weer steken in de ontwikkeling van zijn wortels, hoe meer wortels, hoe beter de voedingsopname. Halverwege maart en de hele maand april zullen deze snoeiwerkzaamheden plaatsvinden. We doen dit niet tijdens strenge vorst, omdat dit slecht is voor de wond, die na het snoeien ontstaat.

Natuurbegraven Nederland

Heidepol

Steeds meer planten en dieren ...

29 januari 2019

Het is nu bijna niet meer voor te stellen, maar nog geen acht jaar geleden bestond Heidepol alleen nog maar uit een productiebos en landbouwgrond. Nu genieten er elke dag mensen van de weidsheid van het open veld met zijn grassen en kruiden, en wandelen ze door de stilte in de omringende bossen. Ook de natuur geniet volop van deze ontwikkeling. Voordat de eerste mensen een plekje konden uitzoeken op natuurbegraafplaats Heidepol, hebben we in het begin met name de grote structuur van het gebied teruggebracht. We zorgden ervoor dat op de velden waar eerst akkergewassen werden verbouwd in de toekomst weer heide kan gaan groeien. En dat je weer de mooie glooiing van het Papendal kunt ervaren. Nu werken we aan de hand van ons beheerplan stapje voor stapje aan het nog mooier maken van het echte Veluwe-landschap op Heidepol. Elke dag zijn we bezig met het vergroten van de biodiversiteit, het terugbrengen van het oorspronkelijke landschap en de planten en dieren die hier van nature thuishoren. Ook dit jaar zijn we weer hard aan het werk. Zeker de wintertijd, wanneer het grootste deel van de natuur winterslaap houdt, is een goede periode om dingen aan te pakken. Zo kan straks de nieuwe ruimte volop benut worden door de groeispurt van de lente, als de vogels gaan broeden en alle planten weer gaan uitlopen. We zijn blij om te merken dat steeds meer soorten dieren en planten daarvan kunnen genieten. Heidepol wordt voor steeds meer mensen een dierbare plek waar ze de kracht van de natuur kunnen ervaren. In een gezond natuurlijk bos op de hoge zandgronden van de Veluwe tref je een mengeling van vooral loofbos met daarin ook een aantal naaldbomen. En dan vooral van inheemse soorten. In zo’n gemend bos staan bomen van diverse leeftijden en zijn er open plekken waar later weer nieuwe bomen het licht en de ruimte krijgen om uit te groeien tot statige bosreuzen. Die open plekken zijn ook goede leefgebieden voor bijzondere soorten, zoals bijvoorbeeld bosmieren, de groene specht, de zandhagedis en de wespenorchis. Op diverse plekken in het bos op Heidepol tref je nu nog veel Amerikaanse eiken en Douglas sparren aan. Bomen die hier zijn aangeplant voor de houtproductie, maar die hier niet van oorsprong voorkomen. Deze winter pakken we weer enkele van deze plekken aan en gaan we beuken planten. Om dat te kunnen doen, maken we open plekken in het bos waar meer licht komt, zodat de natuur verder kan groeien. Daarmee ontstaan ook weer nieuwe plekjes die mensen kunnen kiezen als laatste rustplaats. Wilt u meer weten over de natuurontwikkeling op Heidepol? Loop dan even binnen in het informatiecentrum of spreek de natuurbeheerder aan die in het veld rondloopt. We vertellen u er graag over.

Natuurbegraven Nederland

Maashorst

Natuurbeheerdersnieuws

29 januari 2019

Extreme droogte We hebben afgelopen zomer te maken gekregen met maanden van extreme droogte. De bomen en struiken raakten hiervan in de stress. Als een boom denkt dat haar einde nadert gaat ze nog 1 x alles produceren om voort te planten. Het is vergelijkbaar met een mastjaar, wat normaal gesproken 1x in de 4 jaar voorkomt. Zo staan nu de prunussen helemaal vol blauwe bessen, maar ook de meidoorn en de sleedoorn dragen veel meer bessen dan normaal. We merken dat de vogels hiervan profiteren in deze tijd van het jaar. Zo zien we groepen kramsvogels, merels en koperwieken, maar ook de wat kleinere soorten als de koolmees en de pimpelmees varen er wel bij. Toekomstbomen In het natuurgebied staan een aantal markante bomen. Deze bomen gaan we meer ruimte geven, zodat ze beter tot wasdom kunnen komen. Bomen die waardevol zijn voor de natuur of andere kwaliteiten hebben krijgen extra groeiruimte waardoor ze vitaal blijven en doordat ze meer ruimte krijgen, worden het nog meer “de blikvangers” van het natuurgebied. Wanneer we de bomen vrijstellen wil dat zeggen dat deze bomen extra groeiruimte krijgen, deze bomen kunnen een grote kroon vormen en daarmee sneller dikker worden. Markante bomen langs de wandelpaden zullen ook op ons terrein geselecteerd worden als toekomstboom. Deze bomen zijn in de toekomst dan ook erg bepalend voor de beleving van het  bos. Bij onze keuzen voor de markante bomen met kijken we naar bijzondere natuurkwaliteit zoals bomen met holtes, of afwijkende vormen of van een weinig voorkomende inheemse boomsoort.  

Natuurbegraven Nederland

Maashorst

Voor 2019 zijn dit de ochtende...

29 januari 2019

Reminder; Wijziging in aankondiging natuurwerkdagen: We willen u niet te vaak belasten met mailingen. Daarom kiezen we er vanaf nu voor om de natuurwerkdagen niet meer apart aan te kondigen, maar deze steeds in de nieuwsbrieven te vermelden. Aanmeldingen graag zoals altijd via contact@maashorst.nl. Voor 2019 zijn dit de ochtenden van zaterdag 16 maart, dinsdag 25 juni en zaterdag 9 november.  Wat houdt een Natuurwerkdag in? Natuurbegraafplaats Maashorst is voor u een bijzondere plek. Bijzonder omdat u bij ons een plek heeft gereserveerd of wellicht zelfs al een dierbare heeft begraven. Het natuurgebied, wat voorheen bestond uit weilanden, akkers en productiebos, heeft plaatsgemaakt voor bosgedeeltes afgewisseld met een ven en open velden. De heide moet deels nog opkomen. Een terrein wat door de afwisseling meer ruimte zal geven aan een grotere variatie aan flora en fauna. De natuur ontwikkelt en vernieuwt zich hier voortdurend en daar zijn we trots op. Om ervoor te zorgen dat deze plek nog heel lang mooi en bijzonder blijft, beheren onze medewerkers het gebied zodat de natuur ruimte houdt zich te ontwikkelen. Voor een optimaal resultaat, gebeuren veel werkzaamheden bij voorkeur handmatig. U kunt zich voorstellen dat dit op zo’n groot terrein veel tijd vergt. Wij waarderen het dan ook enorm dat mensen ons regelmatig hulp aanbieden omdat zij graag een steentje bij willen dragen aan het behoud van deze bijzondere plek. Graag steken wij samen met u de handen uit de mouwen tijdens de natuurwerkdagen van 9.00 tot 12.30 uur. Inloop vanaf 08.45 uur. Tijdens zo’n ochtend bent u van harte welkom om ons een handje te helpen. Onze beheerders geven op deze dag een korte uitleg over het natuurbeheer op Maashorst. Vervolgens gaan we samen aan de slag met het uitvoeren van een aantal werkzaamheden. Voor zo’n dag staan b.v. het wegzagen van Amerikaanse vogelkers op het programma, rillen maken van het gekapte hout en het plukken van jong opschot (boomscheutjes). We zorgen dan uiteraard voor voldoende koffie, thee en water tussendoor. Rond 12.00 uur stoppen we dan met de werkzaamheden, en sluiten we de ochtend af met een gezamenlijke lunch. Heeft u zin om ons eens een handje te helpen? Meldt u zich dan uiterlijk 3 dagen voorafgaand aan een Natuurwerkdag aan via contact@maashorst.nl of via 0486-745006. Misschien vindt u het fijn om met uw eigen gereedschap (snoeischaar, handzaag, handschoenen) te werken, wij zorgen er uiteraard voor dat we zelf ook voldoende spullen in huis hebben. Handschoenen waarmee bramen kunnen worden gesnoeid/verwijderd hebben wij zelf in huis. Het grovere zaagwerk wordt uiteraard door onze natuurbeheerders gedaan. Er zijn heel veel lieve mensen die ons graag zouden helpen, waarvan de gezondheid het niet toelaat. Voelt u zich alstublieft niet bezwaard! We begrijpen dat echt. Team Maashorst

Natuurbegraven Nederland

Schoorsveld

Even voorstellen...

23 januari 2019

Ik ben Leonie van Hoof, woon samen met Bart en mijn 2 kinderen, Lynne van 19 en Tijn van 17 jaar. Zo’n 1,5 jaar geleden is ons hondje Balou in ons leven gekomen, een heerlijke knuffel waar we allemaal heel dol op zijn. We wonen in het centrum van Nuenen, het dorp waar ik geboren ben. Nou ja, in het kleine dorpje Nederwetten eigenlijk, maar dat hoort bij Nuenen. Ik geniet van wandelen, lekker buiten zijn. Verder zing, dans en lees ik graag, al doe ik dat te weinig naar mijn zin. Ik houd van lekker eten, maar doe ik dan wel weer iets te vaak, haha. In de toekomst wil ik heel graag nog eens een schilder en fotografiecursus doen, maar goed, we moeten wat te wensen overhouden toch! Sinds juni 2018 ben ik werkzaam op Schoorsveld waar ik helemaal mijn draai gevonden heb. Het was voor mij geen onbekend terrein want ik kom uit de uitvaartzorg. Iedere keer wanneer ik op Schoorsveld kwam en uit mijn auto stapte dacht ik, je zou hier mogen werken! Wat heerlijk lijkt me dat! Zo mooi! Maar nooit gevraagd of ze een vacature hadden… Uiteindelijk nam ik mijn ontslag om te gaan werken in de horeca. Reden: vaste dagen werken en vaste dagen vrij. Dat was voor mij een voorname verandering want de onregelmatigheid gaf me soms onrust. Wel een gekke overstap maar ik dacht, ach, daar werk ik ook met mensen! Toen Schoorsveld hoorde dat ik gestopt was hebben zij mij gevraagd; er was een vacature voor mij! Wauw! Ik hoefde er niet lang over na te denken…. Inmiddels ben ik helemaal “ingeburgerd” en ik voel me echt op mijn plek. Ik vind het fijn om met mensen in gesprek te zijn en te vertellen over ons mooie Schoorsveld. Want wat is het toch een mooi stukje natuur, ik geniet er zo van! En zó mooi dat ondanks het grote verdriet wat men heeft na het overlijden van een dierbare, mensen hier zó graag komen. Een steunend woordje of gewoon even een praatje over wat dan ook, het kan een mens zo goed doen. Zorgen dat alles goed verloopt tijdens de uitvaart is eveneens een belangrijke taak die ik graag op me neem. Samen met ons superteam verdelen we die taken wat ons werk dan ook zo divers maakt. Wat ik ook zo tof vind is dat we van onze beheerder veel kunnen leren over de flora en fauna. Zo leuk om ook daar over te kunnen vertellen! Regelmatig heb ik al wat reeën kunnen spotten, hoe gaaf! Ik hoop hier nog lang te mogen genieten van mijn fantastische werkplek, mijn schatten van collega’s, van alle mensen die hier op mijn pad komen. Na een fijne werkdag ga ik tevreden naar huis waar mijn eigen 4 schatten, inclusief onze pluizige viervoeter, op mij wachten. Nou ja, niet letterlijk hoor, haha. Kortom, ik pluk de dag, en hoop nog lang te mogen plukken. Heerlijk!  

Schoorsveld

3 november, natuurwerkdag

24 oktober 2018

Het natuurgebied, een voormalig productiebos, heeft plaatsgemaakt voor bosgedeeltes afgewisseld met open veld waar de heide weer op moet komen. Een terrein wat door de afwisseling meer ruimte zal geven aan een grotere variatie aan flora en fauna. De natuur ontwikkelt en vernieuwt zich hier voortdurend en daar zijn we trots op. Om ervoor te zorgen dat deze plek nog heel lang mooi en bijzonder blijft, beheren onze medewerkers het gebied zodat de natuur ruimte houdt zich te ontwikkelen. Om hier een optimaal resultaat te bereiken, gebeuren veel werkzaamheden bij voorkeur handmatig. U kunt zich voorstellen dat dit op zo’n groot terrein veel tijd vergt. Wij waarderen het dan ook enorm dat mensen ons regelmatig hulp aanbieden omdat zij graag een steentje bij willen dragen aan het behoud van deze bijzondere plek. Graag steken wij samen met u de handen uit de mouwen tijdens de natuurwerkdag op zaterdag 3 november a.s. van 9:00 tot 13:00 uur. Tijdens deze ochtend bent u van harte welkom om ons een handje te komen helpen. Onze beheerders geven deze dag uitleg over het natuurbeheer op Schoorsveld en de te verrichten werkzaamheden. Bent u in het bezit van werkhandschoenen dan is het fijn als u deze mee neemt. Denkt u ook aan goed schoeisel? Om deze ochtend gezamenlijk goed af te sluiten en u te danken voor uw hulp, staat er rond het middaguur een lekkere lunch klaar. Er is plek voor 50 mensen, dus meldt u op tijd aan. Heeft u zin om ons een handje te helpen op 3 november? Meldt u zich dan uiterlijk maandag 29 oktober aan via contact@schoorsveld.nl of via 040 – 303 23 00.

Maashorst

Ontmoet Maaike

22 oktober 2018

Wat leuk dat ik mijzelf mag voorstellen! Mijn naam is Maaike van Rosmalen (41 jaar) en ik ben sinds 1 september 2018 werkzaam bij Natuurbegraafplaats Maashorst als Horeca coördinator. Dat houdt in dat ik verantwoordelijk ben voor alles wat met eten en drinken te maken heeft. Zowel voor onze gasten als voor mijn collega’s op locatie Maashorst, van lunchpakketjes tot koffietafels. En dat komt goed uit want ik hou zelf heel erg van koken en van eten en drinken. Ik zou het liefst elke week wel een diner voor vrienden en/of familie willen organiseren. Sinds mijn 15e ben ik al werkzaam in de horeca en heb ik bij veel verschillende restaurants gewerkt in Nijmegen, Tilburg, Oosterhout en Oss. In 1998 heb ik mijn man Erwin ontmoet in het restaurant waar wij toen samen werkte. Met hem woon ik sinds 2000 in het prachtige Megen. Inmiddels hebben wij 3 kinderen: Naud (16 jaar), Dana (14 jaar) en Krijn (9 jaar). In 2004 zijn Erwin en ik samen restaurant Buitengewoon begonnen in de Kerkstraat in Oss. Dat hebben we 12 jaar met veel passie gedaan, totdat het tijd werd voor een nieuwe uitdaging. Wij wonen met heel veel plezier in Megen en ik vind het heerlijk om de dijk op te lopen. Mijn blik op de stromende Maas. Het liefst met mijn gezicht in de zon, dan kan ik echt mijn hoofd leeg maken. Ik ben actief in de dorpsraad en ik organiseer regelmatig iets in ons gemeenschapshuis Acropolis. Als de tijd het toelaat gaan wij graag naar Zeeland. Vlak bij Domburg hebben wij een oude stacaravan die we 3 jaar geleden helemaal hebben opgeknapt. Zeeland voelt dan ook echt als een 2e thuis. Het liefste zit ik dan op het strand met een heerlijk boek, ik ben namelijk ook een echte boekenwurm en ik lees minstens 1 boek per week. Iedere keer als ik ga werken op de Maashorst verwonder ik mezelf weer over onze prachtige locatie en de rust. Elke ceremonie die ik mee mag maken is weer bijzonder en persoonlijk. Het is fijn om er voor onze gasten te kunnen zijn op zo’n moment en ik hoop dat nog lang te mogen doen.

Maashorst

Natuurwerkdag, zaterdag 17 nov...

22 oktober 2018

Wijziging in aankondiging natuurwerkdagen: We willen u niet te vaak belasten met mailingen. Daarom kiezen we er vanaf nu voor om de natuurwerkdagen niet meer apart aan te kondigen, maar deze steeds in de nieuwsbrieven te vermelden. Aanmeldingen graag zoals altijd via contact@maashorst.nl. Om het u makkelijker te maken, hebben we de data van de natuurwerkdagen voor 2019 ook al vastgelegd. Voor dit jaar staat de laatste natuurwerkdag gepland op zaterdag 17 november 2018. Voor 2019 zijn dit de ochtenden van zaterdag 16 maart, dinsdag 25 juni en zaterdag 9 november. Het natuurgebied, wat voorheen bestond uit weilanden, akkers en productiebos, heeft plaatsgemaakt voor bosgedeeltes afgewisseld met een ven en open velden. De heide moet deels nog opkomen. Een terrein wat door de afwisseling meer ruimte zal geven aan een grotere variatie aan flora en fauna. De natuur ontwikkelt en vernieuwt zich hier voortdurend en daar zijn we trots op. Om ervoor te zorgen dat deze plek nog heel lang mooi en bijzonder blijft, beheren onze medewerkers het gebied zodat de natuur ruimte houdt zich te ontwikkelen. Om hier een optimaal resultaat te bereiken, gebeuren veel werkzaamheden bij voorkeur handmatig. U kunt zich voorstellen dat dit op zo’n groot terrein veel tijd vergt. Wij waarderen het dan ook enorm dat mensen ons regelmatig hulp aanbieden omdat zij graag een steentje bij willen dragen aan het behoud van deze bijzondere plek. Graag steken wij samen met u de handen uit de mouwen tijdens de natuurwerkdag op zaterdag 17 november a.s. van 9.00 tot 12.30 uur. Inloop vanaf 08.45 uur. Tijdens deze ochtend bent u van harte welkom om ons een handje te helpen. Onze beheerders geven deze dag een korte uitleg over het natuurbeheer op Maashorst. Vervolgens gaan we samen aan de slag met het uitvoeren van een aantal werkzaamheden. Voor deze dag staat het wegzagen van Amerikaanse vogelkers op het programma, rillen maken van het gekapte hout en het plukken van jong opschot (boomscheutjes). We zorgen uiteraard voor voldoende koffie, thee en water tussendoor. Rond 12.00 uur stoppen we met de werkzaamheden, en sluiten we de ochtend af met een gezamenlijke lunch. Heeft u zin om ons een handje te helpen op 17 november? Meldt u zich dan uiterlijk woensdag 14 november aan via contact@maashorst.nl of via 0486-745006. Misschien vindt u het fijn om met uw eigen gereedschap (snoeischaar, handzaag, handschoenen) te werken, wij zorgen er uiteraard voor dat we zelf ook voldoende spullen in huis hebben. Handschoenen waarmee bramen kunnen worden gesnoeid/verwijderd hebben wij zelf in huis. Het grovere zaagwerk wordt uiteraard door onze natuurbeheerders gedaan. Er zijn heel veel lieve mensen die ons graag zouden helpen, waarvan de gezondheid het niet toelaat. Voelt u zich alstublieft niet bezwaard! We begrijpen dat echt.

Heidepol

Maashorst

Schoorsveld

Het is herfst

26 september 2018

Als je tijdens de herfst regelmatig in het bos loopt, is de kans groot om geraakt te worden door een eikel. Niks persoonlijks hoor. Gebeurt gewoon. Dit jaar was de kans erg groot dat je een keer geraakt werd. Massaal vielen de eikels op de grond en soms op iemands hoofd. Als er veel eikels zijn, wordt het een goed mast jaar genoemd. En dieren profiteren daar weer van. Eikels worden gegeten door wilde zwijnen, runderen, muizen, maar ook door vogels zoals gaaien. Waar een wild zwijn voor de voet weg eet en geen zorgen lijkt te hebben voor de dag van morgen, verzamelt de gaai eten voor in winterse tijden. Hij of zij doet dat door eikels te verstoppen onder de grond. Als een gaai door heeft dat ie in de gaten wordt gehouden door andere dieren, dan neemt ie de eikel weer mee. Later komt ie terug om de eikel als nog te verstoppen. Met het verstoppen van eikels gaat de gaai zeer voortvarend aan de slag, zodat ie zeker genoeg heeft. Niet alleen de gaai zelf profiteert van deze wintervoorraad, maar bijvoorbeeld ook muizen. Sommige dieren komen de wintervoorraad per ongeluk tegen, maar er zijn er ook die er naar op zoek gaan. Alsof ze het weten, en soms doen ze dat ook. Ook de eik zelf profiteert van de verstopdrift van de gaai. Een aantal eikels zal namelijk niet worden teruggevonden en zullen uitgroeien tot nieuwe eiken. Daarmee zorgt de gaai voor de verspreiding van de eik. Sterker nog, zonder onder andere deze gaai, zouden de nieuwe eiken groeien op de plek waar de oude eik al staat en dat schiet natuurlijk niet op. Als ze al niet allemaal opgegeten zouden worden door de zwijnen. De gaai verstopt zoveel eikels, omdat ie moet overleven tot het voorjaar, als de insecten er weer zijn. De insecten zijn in het voorjaar de belangrijkste voedselbron voor de groei van de jonge gaaitjes. Dat met de afname van het aantal insecten de bestuiving en bevruchting van planten en bomen in het gedrang komt is duidelijk. Dat verwacht je niet bij windbestuivers zoals de eik. Maar als de jonge gaaitjes door insecten tekort de herfst niet halen, wie verstopt dan de eikels onder de grond, zodat de zwijnen en runderen ze niet op eten? De natuur is zo sterk verweven dat de afname van het aantal insecten, zelfs effect heeft op de voortplanting van bomen. Ook al zijn ze niet primair afhankelijk van de bestuiving door insecten. Voor een eikenbos zijn insecten dus van groot belang. Met vriendelijke groet, René Poll