Kwetsbaar nieuw leven: Het broedseizoen is weer begonnen

Boven in takken van de bomen– verscholen tussen het groen op de natuurbegraafplaatsen – nestelen elk voorjaar allerlei soorten vogels. Houtduiven en gaaien onder meer. Zij kiezen voor hoog, vertelt natuurbeheerder Guus van Laar van natuurbegraafplaats Huis ter Heide. “Boombroeders zitten daarmee vaak goed verstopt.”

Andere soorten, spreeuwen bijvoorbeeld, vallen wat meer op. Zij broeden in groepen om de overlevingskansen van hun eieren en later van hun jongen te vergroten. “Hier vlakbij aan dit pad, in die dode boom daar, zitten veel verlaten, oude spechtennesten. Die worden graag gebruikt door spreeuwen. Grote kans dat je ze hier later in het voorjaar massaal af en aan ziet vliegen.”

Extra goed kijken

De boombroeders zul je, wanneer je rustig voorbij wandelt, niet heel snel laten schrikken. Anders is dat met grondbroeders, die logischerwijs veel kwetsbaarder zijn. “Zangvogeltjes als boompiepers en boomleeuwerikken gebruiken hier in dit gebied vaak oude pollen van de grassoort pijpenstrootje. De holtes in zulke pollen lenen zich uitstekend voor de bouw van een beschut nestje. Dat zie je haast niet, pas als je er al bijna bovenop staat misschien.”

Ook onder hoopjes takken of struikjes komt aan het oog onttrokken nieuw leven tot wasdom. “Hier op de natuurbegraafplaats kan dat zomaar vlakbij een verhard wandelpad zijn. Daarom is het in deze tijd extra belangrijk honden aangelijnd en op de paden te houden.”

Zelf óók op het pad blijven, verkleint de kans om broedende vogels te verstoren aanzienlijk. “Daarnaast zijn er in deze periode ook veel andere jonge dieren, zoals reekalfjes, hazen en konijntjes. Zeldzame bloemen komen in bloei. Als je van het pad gaat om een natuurgraf te bezoeken, is het daarom heel belangrijk om extra goed te kijken waar je je voeten neerzet.”

Sterke band

Mocht je onverhoopt vlakbij toch een vogeltje verschrikt zien opvliegen, dan is het zaak zo snel mogelijk afstand te nemen, legt Guus uit. “Ga niet zoeken of je ergens het nestje ook echt ziet. De broedende vogel zal pas als het weer veilig is terugschieten naar de eitjes. Hoe langer dat duurt, hoe groter de kans is dat de eitjes afkoelen. Snel wegwezen dus.”

Guus legt uit dat hij en zijn collega-beheerders altijd een flora- en faunacheck doen voor een natuurgraf wordt gegraven. “Binnen een straal van 20 meter speuren we dan de hele omgeving af. Ontdekken we dan heel toevallig dat bijvoorbeeld 15 meter verderop een vogeltje zit te broeden, dan vragen we mensen bijvoorbeeld om in kleine groepjes en in stilte afscheid te nemen op de dag van de uitvaart.“ Dit laatste gebeurt niet vaak, maar soms heeft de natuur even wat extra bescherming nodig.

Op natuurbegraafplaats Maashorst werkt natuurbeheerder Dion. Hij herinnert zich hoe een nachtzwaluw, een zeldzame vogelsoort, daar eens een nest had gemaakt vlakbij een aantal natuurgraven. Met een brief vroegen Dion en zijn collega’s aan de nabestaanden van de mensen die daar al hun eeuwige rustplaats hadden gevonden om rekening te houden met het nest.

“We vroegen hen tijdens een periode van twintig dagen alleen een bezoek te brengen vanaf het verharde pad. Toen bleek hoe sterk de band tussen mensen en natuur is. “

Er kwamen uitsluitend positieve reacties, vervolgt Dion. “We vinden het heel mooi dat die vogel hier broedt, gaven de nabestaanden aan. We houden graag onze afstand!”

Zo zijn de natuurbegraafplaatsen bijzondere gebieden waar niet alleen herinneringen voorleven, maar ook elk voorjaar weer nieuw leven uitvliegt. Hoe mooi is dat?!