In oude glorie herstellen

Landgoed Mookerheide is voor veel mensen een bekende en geliefde plek. Niet alleen voor mensen uit de regio, maar ook daarbuiten. Het is een gebied met een rijke historie en schitterende natuur. Het landgoed is in beheer van Natuurmonumenten. Zij zorgen ervoor dat het niet alleen nu mooi is en verder tot leven komt, maar dat het ook voor toekomstige generaties behouden blijft.

RIJKE HISTORIE

De aanleg van Landgoed Mookerheide startte in 1902 en kwam tussen 1900 en 1960 tot stand. Verschillende eigenaren hebben er diverse functies in gehad en zo hun eigen stempel op het landgoed gedrukt. Hierdoor zijn verschillende tijdslagen duidelijk herkenbaar op het landgoed. Het landgoed, sinds 2001 aangewezen als beschermd rijksmonument, bestaat uit een jachtslot met daaromheen een park en tuinen. De aanleg ervan startte in 1902. Samen met de bijbehorende bossen beslaat het landgoed een oppervlakte van 160 hectare. In 1985 werd Natuurmonumenten eigenaar.

IN OUDE GLORIE HERSTELLEN

Door de tijd heen is veel van het landgoedkarakter verloren gegaan. Maar toen Natuurmonumenten Landgoed Mookerheide kocht, bleek van een ‘landgoed’ nauwelijks nog sprake. Fons Mandigers, gebiedsmanager bij Natuurmonumenten: “We werken al enkele jaren aan het herstel van Landgoed Mookerheide. We willen het landgoed in de oude glorie terugbrengen door de kwaliteit van de natuur en het cultureel erfgoed te verbeteren en het landgoed en het jachtslot voor een breed publiek toegankelijk en zichtbaar te maken. We zijn enkele jaren geleden begonnen met het opknappen van de kassen en de nutstuin. Die zien er nu weer schitterend uit. De komende jaren richten we ons op het herstel van het landgoedbos en het parkbos in de directe omgeving van het Jachtslot.”

DE KASSEN EN DE LANDWINKEL

Een eeuw geleden lag achter het jachtslot een prachtige moestuin met een fruitmuur en drie kassen. De afgelopen jaren zijn 2 van de historische kassen, de verdiepte tuin, de kweektuinen en de fruitmuren gerenoveerd. Dankzij de vrijwilligersgroep van Natuurmonumenten zijn deze nu weer echt in gebruik. In de landwinkel verkoopt Boer Spierings de producten die ze produceren. Naast groente en fruit uit de moestuinen verkopen ze ook vlees en kaas van eigen runderen en werken ze samen met ondernemers in de regio die streekproducten produceren.

INRICHTING EN BEHOUD VAN HET LANDGOED

Grote delen van het parkbos en de siertuin rond het jachtslot zijn in de afgelopen jaren hersteld. Natuurmonumenten gaat de komende jaren aan de slag met het verdere herstel van het parkbos. Cultuurhistorisch waardevolle overblijfselen van menselijke activiteiten, zoals grindwinningskuilen en karrensporen, blijven intact en vormen een aanvulling op het landgoed. De oprijlaan krijgt een opknapbeurt en het aanleggen van een nieuwe wandelroute door het parkbos maakt het voor recreanten aantrekkelijker naar het Jachtslot te wandelen.

NATUUR- EN LANDGOEDSHERSTEL

Natuurmonumenten werkt op het landgoed aan het herstel en de verbetering van natuur- en cultuurwaarden. In het bos staan boomsoorten die er van nature niet thuishoren, zoals de Amerikaanse vogelkers en de Amerikaanse eik. Deze bomen worden verwijderd om plaats te maken voor inheemse boomsoorten.  Zo ontstaat een gevarieerder inheems bos met meer ruimte voor de kenmerkende boomboeketten van het landgoed. Die open plekken zijn tevens aantrekkelijk voor allerlei vogels en reptielen, zoals de levendbarende zandhagedis, hazelworm en de gladde slang. Het rechte patroon van paden en de blokvormige structuur van het bos vormen het belangrijkste kenmerk van de bossen op Landgoed Mookerheide. Lanen versterken deze structuur. Een aantal lanen verkeert in vervallen toestand en gaan we herstellen. We gaan ervoor zorgen dat de laanbomen weer voldoende zonlicht blijven krijgen en dat er heide en allerlei kruiden gaan groeien.

NATUURBEGRAVEN

Steeds meer mensen willen zich verbinden met de natuur en hebben behoefte daar ook hun laatste rustplaats te krijgen. Vanuit de ambitie om het park- en landgoedbos te herstellen ontstaan op het landgoed open plekken die geschikt zijn voor natuurbegraven. Natuurbegraven betekent simpelweg begraven in de natuur. Het is en blijft dus allereerst een gewoon natuurgebied. Natuurmonumenten werkt hiervoor samen met Natuurbegraven Nederland. Wij hebben ook op andere plekken laten zien dat het behoud en versterken van de natuur goed kan samengaan met natuurbegraven. De natuurbegraafplaats blijft een openbaar natuurgebied en dus toegankelijk voor bezoekers.

TOEVOEGEN EXTRA NATUUR AAN HET LANDGOED

Op het landgoed staan diverse gebouwen die geen eigendom zijn van Natuurmonumenten. Deze zijn in de jaren 50 neergezet door de Zusters Dominicanessen van Bethanië. Veel van deze gebouwen verkeren in slechte staat en hebben – behalve het oude schoolgebouw – geen grote cultuurhistorische waarde. Natuurbegraven Nederland heeft de gebouwen aangekocht om er weer natuur van te maken. Het oude schoolgebouw, dat nu bekend is als ‘de Stijgbeugel’ is gerenoveerd en dient als informatiecentrum en ceremonieruimte. De vrijwilligersgroep van Natuurmonumenten gaan de oude stal van het complex gebruiken als werkplaats voor de tuinen.

TOEKOMSTBESTENDIG

Door deze kwaliteitsslag op Landgoed Mookerheide is Natuurmonumenten in staat het landgoed op een dusdanige manier te beheren dat het voor de toekomst behouden blijft. Door het in goede staat brengen van de rijksmonumenten, het zorgen voor meer eenheid in het geheel, het verder verhogen van de kwaliteit, de natuurwaarden en het verbeteren van de toegankelijkheid van het gebied, wordt een bezoek aan het landgoed aantrekkelijker. Natuurmonumenten gaat het landgoed zodanig beheren dat de opbrengsten van het landgoed (inclusief subsidies) voldoende zijn voor het onderhoud en herstel ervan. Dit kunnen ze alleen maar doen door de samenwerking met De Seizoenen, Driestroom, Landwinkel de Mookerhei, Natuurbegraven Nederland en de toekomstige exploitant van het Jachtslot.