Sinds zijn vrouw Adrie in juli 2024 overleed, bezoekt Piet Crielaard (81) drie keer per week haar natuurgraf. Hij mist haar. Heel, heel erg. Kleindochter Joyce (18) bracht voor haar opleiding fotografie letterlijk zijn rouwproces in beeld.
“Joyce maakte een aantal foto’s van me voor haar schoolopdracht, bij mij thuis en hier op de natuurbegraafplaats. Daarna hoorde ik er een hele tijd niks meer over. Ondertussen vroeg ze wel steeds naar mijn gevoel. Ze had goed geluisterd, ontdekte ik later, toen ze me uiteindelijk haar werkstuk liet lezen. Al mijn antwoorden kwamen erin terug.”
Bij de mooie foto’s die Joyce van haar opa maakte, schreef ze – geholpen door AI – een aantal indringende teksten. Rauw, kwetsbaar en eerlijk. En voor velen wellicht herkenbaar.
“In de kast hangen haar kleren nog. Hij weet dat hij ze ooit zal moeten weghalen, maar hij kan het niet. Het voelt als verraad, alsof hij haar uitwist.”
Zij was 15, hij was 16. Tieners waren ze nog maar, toen ze elkaar leerden kennen. Zittend in een spreekkamer in het witte jachthuisje op natuurbegraafplaats Huis ter Heide, steekt Piet glimlachend zijn ringvinger in de lucht. Twee gouden ringen prijken daaraan, door een juwelier aan elkaar gesmeed met een edelsteentje. “Van onze verloving zijn deze, ik heb ze altijd aan. Adrie was het gewoon voor mij. Dat was toen zo en het is in bijna 56 jaar huwelijk nooit veranderd.”
Nu is ze er niet meer. En tegelijkertijd is ze nog overal, altijd. “Op een ochtend, een tijdje na haar overlijden, werd ik wakker van haar stem. Ik hoorde haar praten en praatte terug. Toen deed ik mijn ogen open en was ze weg.”
“Elke week, drie keer, loop ik hetzelfde pad. Niet omdat het moet, maar omdat mijn hart me brengt naar de plek waar jij nu rust.”
Arnolda Martijna, door Piet altijd liefdevol Adje genoemd, ligt begraven direct aan een wandelpad op natuurbegraafplaats Huis ter Heide. In het zicht. “Die plek was destijds snel uitgekozen. Oma wilde op vakantie altijd graag veel mensen zien, zei mijn kleinzoon Jeffrey. Hier zien veel mensen oma.”
Zo’n beetje om de dag bezoekt Piet haar. Staat hij bij de houten gedenkschijf met haar namen erop. “Dan praat ik tegen haar, hardop. Waarover? Gewoon, over wat ik zoal meemaak. Ik wandel ook veel in de omgeving, ik heb alle paden in het natuurgebied inmiddels wel gehad.”
“Zolang ik adem, blijf ik van je houden. Tot wij elkaar ooit weer zien.”
Adje leed aan reuma, maar stierf na een hevig ziekbed van een week aan bloedvergiftiging. Onverwacht, alhoewel: “Kort voor ze zo ziek werd, zei ze ineens: Piet, ik ben op. Ik leef niet lang meer. Dat voelde ze ergens toch aan.”
Hun zoon, schoondochter, kleinzoon, kleindochter en hijzelf waren erbij toen de liefde van Piets leven overleed: “Heel stilletjes gebeurde dat. Samen met de artsen stonden we aan haar bed. Ik was bevroren, als een wassen beeld. Op de monitoren zagen we een voor een al haar vitale functies wegvallen. Als een kaars die uitdoofde…”
Als weduwnaar moest hij leren het leven alleen te leven. Emotioneel, maar ook in praktisch opzicht: “Mijn vrouw deed binnenshuis bijna alles, dat wilde ze zo. Ik kon nog geen senseo-koffie zetten. Ik wist gewoon echt niet hoe dat moest.”
Koffie zetten lukt inmiddels. En ondanks het gemis vond Piet een nieuw ritme. Lééft hij. “Voor de kinderen en kleinkinderen wil ik verder.”
Met hen hoopt hij komend voorjaar op vakantie te gaan in een hotel in Oostenrijk. “Naar de sneeuw!” Een cadeau dat Piet zijn zoon en schoondochter gaf ter gelegenheid van hun 25-jarige huwelijk.
De avond voor dit interview, werd dat zilveren trouwjubileum ook al gevierd met een klein feestje. “Met de familie. Het was fijn, we hebben het laat gemaakt, ik ging pas om half 1 ’s nachts naar huis’’
Lachend herhaalt hij: “Half 1! Dat heb ik net ook bij het graf aan Adje verteld hoor, dat ik vannacht zo laat nog naar huis gelopen ben.”
Ooit wordt Piet ook op Huis ter Heide begraven, rechts van zijn vrouw. “Zoals we ook in bed lagen.” Tot die tijd voelt hij precies dat wat zijn kleindochter Joyce zo mooi in haar werkstuk wist te vangen:
”Onze liefde is niet gestopt. Ze is veranderd, heeft een andere vorm aangenomen, maar blijft even sterk. Ik draag je bij me, elke dag, in gedachten, in mijn hart, in onze ringen om mijn vinger.”
